ارزیابی نقش نظامات فنی و کنترل ضوابط ساختمان در افزایش ایمنی سازه ها در مناطق با خطر زلزله شهر ایلام

مدیریت ریسک زلزله در مناطق لرزه خیز ایران به ویژه در شهرهایی مانند ایلام، مستلزم اجرای دقیق ضوابط فنی و کنترل مهندسی ساختمان است. با توجه به موقعیت لرزه خیز ایلام در پهنه زاگرس فعال، توجه به نظامات فنی ساخت وساز و اعمال نظارت های ساختمانی از اهمیت حیاتی برخوردار است. هدف این مقاله، ارزیابی تاثیر اجرای نظامات فنی و کنترل ضوابط مهندسی ساختمان بر افزایش ایمنی سازه ها در شهر ایلام به عنوان نمونه ای از مناطق با خطر زلزله بالا است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و از طریق مطالعات کتابخانه ای، مصاحبه با کارشناسان نظام مهندسی و بررسی میدانی پروژه های ساختمانی در ایلام انجام شده است. نتایج نشان می دهد که رعایت اصول آیین نامه ۲۸۰۰، الزامات طراحی لرزه ای، کنترل نقشه ها و نظارت مستمر بر اجرای ساختمان ها، به صورت معناداری احتمال تخریب سازه ها را در زلزله های متوسط و شدید کاهش می دهد. همچنین یافته ها نشان می دهد که وجود ضعف در برخی مراحل کنترل، به ویژه در نظارت بر ساخت وسازهای غیرمجاز یا فاقد مجری ذی صلاح، همچنان تهدیدی جدی برای ایمنی شهری محسوب می شود. این پژوهش پیشنهاد می دهد که برای افزایش تاب آوری سازه ها، هم راستایی بین سازمان نظام مهندسی، شهرداری و نهادهای بازرسی تقویت شده و آموزش مهندسان ناظر و سازندگان به صورت مستمر انجام گیرد. این تحقیق می تواند مبنایی برای سیاست گذاری های پیشگیرانه و برنامه ریزی مدیریت بحران در مناطق زلزله خیز مانند ایلام باشد.

کلیدواژه ها:

نظام فنی ساختمان ، ایمنی سازه ، کنترل نظارت ساختمانی ، آیین نامه ۲۸۰۰ ، ساخت وساز شهری ، مناطق زلزله خیز ، مهندس ناظر ، شهرداری ایلام ، تاب آوری شهری ، مدیریت بحران