ارزیابی نقش معماری بیوفیلیک در طراحی فضاهای آموزشی با تاکید بر روانشناسی محیطی کودکان (مطالعه موردی مدارس ابتدایی ایلام)

امروزه با توجه به اهمیت فضای آموزشی در شکل دهی به رشد روانی، عاطفی و جسمی کودکان، طراحی فضاهای آموزشی با رویکردی که سلامت روان و کیفیت یادگیری را ارتقاء دهد، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. معماری بیوفیلیک به عنوان رویکردی نوین در طراحی محیط های ساخته شده، با تاکید بر ایجاد ارتباط مستقیم انسان با طبیعت، توانسته است نقش مهمی در بهبود شرایط محیطی، افزایش رفاه روانی و کارآمدی عملکرد کاربران ایفا کند. این پژوهش با هدف ارزیابی نقش معماری بیوفیلیک در طراحی فضاهای آموزشی ابتدایی و بررسی تاثیر آن بر روانشناسی محیطی کودکان، به مطالعه موردی مدارس ابتدایی شهر ایلام می پردازد. روش تحقیق ترکیبی و شامل مطالعات کتابخانه ای، مشاهده میدانی و اجرای پرسشنامه های روانشناسی محیطی است که روی دانش آموزان و معلمان اجرا شده است. یافته ها نشان می دهد بهره گیری از عناصر طبیعی نظیر نور طبیعی، گیاهان، دید به فضای سبز، استفاده از مصالح طبیعی و طراحی باز و انعطاف پذیر می تواند به طور قابل توجهی بر کاهش استرس، افزایش تمرکز، خلاقیت و رضایت کودکان از محیط آموزشی اثرگذار باشد. همچنین، توجه به اصول معماری بیوفیلیک موجب ارتقاء تعاملات اجتماعی، انگیزه یادگیری، احساس تعلق به فضا و رفاه کلی دانش آموزان شده است. این رویکرد می تواند بهبود کیفیت زندگی دانش آموزان و کاهش مشکلات رفتاری را به همراه داشته باشد. نتایج این تحقیق می تواند راهنمایی کاربردی برای معماران، برنامه ریزان آموزشی، مدیران مدارس و سیاستگذاران جهت طراحی فضاهایی مطلوب تر، سازگارتر با نیازهای روانی کودکان و متناسب با محیط زیست باشد، که در نهایت به ارتقاء سطح آموزشی و سلامت جامعه کمک خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

معماری بیوفیلیک ، طراحی فضاهای آموزشی ، روانشناسی محیطی ، کیفیت زندگی کودکان ، نور طبیعی ، فضای سبز ، مدارس ابتدایی ، ایلام ، رفاه روانی ، تعامل اجتماعی ، یادگیری فعال ، مصالح طبیعی