تلفیق مفاهیم توسعه پایدار در برنامه درسی علوم تجربی پایه های ابتدایی

توسعه پایدار به عنوان رویکردی کل نگر، به دنبال تامین نیازهای نسل حاضر بدون به خطر انداختن توانایی نسل های آینده برای پاسخ گویی به نیازهای خود است. آموزش به ویژه در مقاطع ابتدایی، نقش کلیدی در نهادینه سازی نگرش ها، ارزش ها و رفتارهای مرتبط با توسعه پایدار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت تلفیق مفاهیم توسعه پایدار در برنامه درسی علوم تجربی پایه های ابتدایی انجام شد. روش پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت دار همراه با مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. جامعه آماری شامل کتاب های درسی علوم پایه چهارم، پنجم و ششم ابتدایی و نمونه ای از معلمان علوم یکی از مدارس شهر کرمانشاه بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند.یافته های تحلیل محتوای کتاب ها نشان داد که مولفه های زیست محیطی توسعه پایدار در محتوای درسی حضوری نسبتا مناسب دارند، اما مولفه های اجتماعی و اقتصادی تا حد زیادی مغفول مانده اند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل مصاحبه ها با معلمان نشان داد که آن ها درک محدودی از ابعاد سه گانه توسعه پایدار دارند و با چالش هایی همچون کمبود محتوای آموزشی، نبود آموزش تخصصی، فشار برنامه درسی و شیوه های ارزشیابی نمره محور مواجه اند. با این حال، تمایل و انگیزه معلمان برای آموزش توسعه پایدار بالا بود و پیشنهادهایی مانند بازنگری محتوای درسی، آموزش ضمن خدمت معلمان، و طراحی فعالیت های پروژه محور مطرح گردید. نتایج این پژوهش می تواند زمینه ساز اصلاح برنامه های درسی و تقویت آموزش برای پایداری در دوره ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، علوم تجربی ، برنامه درسی ، آموزش ابتدایی ، تحلیل محتوا ، معلمان.