نقش تقویت بیرونی در مداخلات روانشناختی: بررسی اثرات پاداش ها بر درمان اختلالات روانی

یکی از چالش های مهم در درمان اختلالات روانی، به ویژه افسردگی و اضطراب، پایین بودن انگیزش و درگیری فعال بیماران در فرآیند درمان است. پژوهش های پیشین نشان داده اند که استفاده از تقویت های بیرونی (پاداش ها) می تواند به عنوان ابزاری برای افزایش انگیزش و تسهیل تغییر رفتارهای ناسازگار عمل کند. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر تقویت بیرونی در کاهش علائم افسردگی و اضطراب و افزایش انگیزش رفتاری بود. این مطالعه به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دارای نشانه های بالینی افسردگی و اضطراب بود که از بین آن ها ۴۰ نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک (BDI-II)، پرسشنامه اضطراب بک (BAI) و مقیاس انگیزش رفتاری (BIS/BAS) بود. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای در یک مداخله مبتنی بر تقویت بیرونی شرکت کرد؛ گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با آزمون های آماری تی مستقل و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد که میانگین نمرات افسردگی و اضطراب در گروه آزمایش به طور معناداری کاهش و نمره انگیزش رفتاری افزایش یافت (p < ۰.۰۰۱). تحلیل کوواریانس نیز تفاوت معناداری بین دو گروه در پس آزمون تایید کرد. همچنین، اندازه اثرها بزرگ بود که نشان دهنده تاثیر قوی مداخله می باشد. مداخله مبتنی بر تقویت بیرونی می تواند روشی موثر برای بهبود علائم روان شناختی و ارتقاء انگیزش در درمان جویان باشد. استفاده از پاداش های بیرونی به عنوان محرک های انگیزشی اولیه، به ویژه در مراحل اولیه درمان که انگیزش درونی فرد پایین است، می تواند مشارکت فعال فرد را افزایش داده و روند بهبودی را تسهیل کند. یافته ها می توانند در طراحی برنامه های مداخله ای رفتاری برای اختلالات خلقی و اضطرابی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

تقویت بیرونی ، پاداش ، مداخله روانشناختی ، درمان اختلالات روانی