بررسی اثر بخشی آموزش مهارت نه گفتن در نوجوانان در معرض آسیب

نوجوانی به عنوان یکی از حسا سترین و بحرانی ترین دوره های رشد انسان شناخته می شود که افراد در این سنین به دلیل تغییرات جسمی، روانی و اجتماعی، بیش از پیش در معرض انواع آسیب های اجتماعی و رفتاری قرار می گیرند. بسیاری از رفتارهای پرخطر، مانند مصرف مواد مخدر، سیگار، الکل و یا قرارگیری در موقعیت های ناسالم، معمولا در همین دوره آغاز می شود. یکی از موثرترین راهکارهای پیشگیرانه برای کاهش گرایش نوجوانان به رفتارهای ناسالم، آموزش مهارت های زندگی به ویژه مهارت “نه گفتن” است. این مهارت به نوجوانان کمک می کند تا در برابر فشار همسالان، اصرار دوستان، تشویق و یا تهدید دیگران، توانایی لازم برای تصمیم گیری صحیح و ابراز مخالفت بدون عذاب وجدان یا ترس از طردشدگی را پیدا کنند.پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت نه گفتن بر کاهش پذیرش رفتارهای پرخطر در نوجوانان در معرض آسیب انجام شد. روش این مطالعه از نوع نیمه تجربی و با استفاده از گروه کنترل و آزمایش طراحی شد. نمونه پژوهش شامل نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ ساله ای بود که به دلیل قرار داشتن در محیط های ناامن یا داشتن سوابق خانوادگی، در معرض آسیب شناخته می شدند. ابتدا میزان گرایش به رفتارهای پرخطر و سطح مهارت نه گفتن افراد با پرسش نامه های معتبر سنجیده شد و سپس گروه آزمایش به مدت هشت جلسه متوالی تحت آموزش مهارت های نه گفتن با رویکرد عملی و کارگاه های تعاملی قرار گرفتند. یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که آموزش مهارت نه گفتن به طور معنی داری موجب افزایش توانایی ابراز مخالفت و همچنین کاهش قبول رفتارهای آسیب زا در نوجوانان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است.

کلیدواژه ها:

مهارت نه گفتن ، نوجوانان در معرض آسیب ، رفتارهای پرخطر ، آموزش پیشگیرانه ، سلامت روان