نقش سکوت آموزشی در ارتقاء توجه، خلاقیت و درک مفهومی دانش آموزان متوسطه

در نظام های آموزشی پرهیاهو و پرشتاب امروز، اغلب سکوت را به عنوان نشانه ای از انفعال یا بی توجهی تعبیر می کنند. این در حالی ست که پژوهش های نوظهور در حوزه علوم تربیتی و روان شناسی شناختی، بر ارزش تربیتی «سکوت آگاهانه» در فرآیند یادگیری تاکید دارند. سکوت می تواند فرصتی برای تمرکز، پردازش عمیق مفاهیم، خودتاملی و خلاقیت باشد.پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سکوت آموزشی در ارتقاء توجه پایدار، خلاقیت ذهنی و درک مفهومی دانش آموزان متوسطه طراحی شده است. این مطالعه به شیوه ترکیبی (کمی کیفی) انجام شد. در بخش کمی، از دو گروه دانش آموز در شرایط با و بدون زمان های سکوت در کلاس های درس استفاده شد. در بخش کیفی، تجربه های دانش آموزان از فضای سکوت محور از طریق مصاحبه گردآوری شد.یافته ها نشان داد که وجود سکوت های معنادار در کلاس، به ویژه پیش از شروع فعالیت های خلاقانه یا پس از ارائه پرسش های باز، منجر به افزایش تمرکز، ایده پردازی، و پاسخ های مفهومی تر شده است. همچنین، بسیاری از دانش آموزان از این لحظات به عنوان «زمان فکر کردن بدون ترس» یاد کردند.پژوهش حاضر پیشنهاد می دهد که سکوت نه تنها مانعی در آموزش نیست، بلکه اگر آگاهانه طراحی و هدایت شود، می تواند به عنوان یک راهبرد تربیتی موثر در خدمت عمق بخشی به یادگیری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سکوت آموزشی ، تمرکز ، خلاقیت ، یادگیری عمیق ، دانش آموزان متوسطه