اصول تربیت اخلاق دینی بر اساس دیدگاه های محمد غزالی

به جهت ابتنای نظام آموزشی ایران بر «جهان بینی الهی-اسلامی» و تعریف خاص آن از «انسان مطلوب و تراز»، لازم است که نوع جهت گیری اخلاقی و نیز مولفه های مورداستفاده در «طرح ریزی الگو های تربیت اخلاقی»، کاملا منطبق با معیارهای اصیل دینی و تامین کننده ی غایات این نظام فکری باشند. امری که در پژوهش حاضر پی جویی شده و تلاش گردیده تا با استفاده از «روش تحلیلی-تفسیری»، آراء تربیتی محمد غزالی در حوزه ی اخلاق، بررسی، و اصول تبیینی او در این زمینه، احصا و ارائه گردد. در این راستا، نتایج حاصله حاکی از آن است که اصول تشریحی غزالی، از یک ساختار «پنج وجهی» برخوردار هستند که شامل «امکان تربیت اخلاقی»، «پایه های تربیت اخلاقی»، «الزامات و بایسته های تربیت اخلاقی»، «تمهیدات حین تربیت» و «محتوا و فحوای تربیت اخلاقی» می باشند که به واسطه ی «هجده اصل تربیتی»، معتقدات وی در این زمینه را تشریح نموده اند. این اصول بر پایه ی اندیشه ای «خدامحورانه و دیندارانه »، «قائلیت به اصالت نفس در ساختار وجود» و نیز «غایت نهایی حیات که همانا کسب سعادت ابدی از طریق تزکیه و تهذیب نفس می باشد»، تبیین گردیده اند. امری که مبین ابتنای نظام اخلاقی غزالی بر پایه ی دیانت و امر قدسی می باشد و می تواند یاریگر و مورداستناد دست اندرکاران آن دسته از نظام های تربیتی باشد که در پی کاربست و ارائه ی یک الگوی دینی در تربیت اخلاقی و اعتقادی متربیان خویش هستند.

کلیدواژه ها:

اصول تعلیم و تربیت ، تربیت اخلاقی ، اخلاق دینی ، محمد غزالی