نقش هنرهای تجسمی در بهبود توانمندی های شناختی کودکان ابتدایی

هنرهای تجسمی به عنوان ابزاری موثر در فرآیند آموزش و پرورش، در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هنرهای تجسمی در ارتقاء توانمندی های شناختی کودکان دوره ابتدایی انجام شده است. توانمندی های شناختی شامل حافظه، توجه، حل مسئله، خلاقیت و تفکر انتزاعی است که در شکل گیری موفقیت تحصیلی و رشد ذهنی کودکان نقشی کلیدی دارند. این مطالعه با استفاده از روش پژوهش ترکیبی، ابتدا با تحلیل نظریه های موجود در زمینه هنر و روانشناسی شناختی، چارچوبی نظری طراحی کرده و سپس با روش نیمه تجربی به بررسی اثرات عملی آموزش هنرهای تجسمی بر کودکان پرداخته است. نمونه ای متشکل از ۶۰ کودک ابتدایی در دو گروه آزمایش و کنترل انتخاب شده و طی ۱۲ هفته آموزش های هنر تجسمی شامل نقاشی، کلاژ، مجسمه سازی و طراحی برای گروه آزمایش اجرا شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که آموزش هنرهای تجسمی منجر به بهبود معنادار در حافظه دیداری، توجه پایدار، و مهارت های حل مسئله در کودکان شده است (جانسون، ۲۰۱۷؛ قاسم پور، ۱۳۹۸). همچنین خلاقیت به عنوان یکی از مولفه های شناختی، بیشترین تاثیرپذیری را از فعالیت های هنری نشان داده است (گیلفورد، ۱۹۶۷؛ فتاحی، ۱۳۹۶). این نتایج نشان می دهد که گنجاندن آموزش هنرهای تجسمی در برنامه درسی می تواند به عنوان یک ابزار مکمل در ارتقاء توانمندی های شناختی کودکان نقش مهمی ایفا کند. در پایان مقاله، پیشنهاداتی جهت کاربردی کردن نتایج در محیط های آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هنرهای تجسمی ، توانمندی های شناختی ، کودکان ابتدایی ، آموزش هنر ، خلاقیت