بررسی تاثیرات قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های شهرداری ها برت حقق پذیری طرح های توسعه شهری

طرحهای توسعه شهری، بهویژه طرح تفصیلی، ابزاری راهبردی برای ساماندهی فضاهای شهری و تامین خدمات مورد نیاز شهروندان هستند که بر پایه اصول و ضوابط شورای عالی شهرسازی و معماری ایران تدوین و پس از تصویب در کمیسیون ماده ۵ به اجرا گذاشته می شوند. با این حال، تحقق عملی این طرحها همواره با چالش هایی مواجه بوده است؛ از جمله پیچیدگی های مالکیت املاک (از جمله مالکیت های مشترک، موقوفه، عمومی و دولتی)، رشد فزاینده قیمت زمین و مسکن، و افزایش هزینه های تملک و آزادسازی. در این میان، قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداری ها (مصوب ۱۳۶۷) به عنوان ابزاری قانونی برای تعادل بخشی میان حقوق مالکانه و الزامات توسعه شهری، نقش مهمی در رفع بالتکلیفی املاک و تسهیل اجرای کاربری های پیشنهادی ایفا کرده است. این پژوهش با هدف بررسی اثرات اجرای این قانون و عوامل موثر بر استفاده گسترده تر از آن، به ویژه در تحقق کاربری های فضای سبز در طرح تفصیلی شهر اصفهان انجام شده است. در این راستا از روش ترکیبی کتابخانه ای و میدانی استفاده گردید. داده ها از طریق مصاحبه با کارشناسان و متخصصان حوزه شهرسازی و حقوق شهری استخراج و تحلیل شد. در مجموع ۴ بعد اصلی، ۲۰ شاخص و ۲۱ مولفه شناسایی و بررسی شدند. یافته ها نشان می دهد که شهر اصفهان با کمبودی معادل ۰.۳۶ مترمربع به ازای هر نفر در سرانه فضای سبز نسبت به استاندارد ۸ مترمربع مواجه است و این کمبود عمدتا ناشی از عدم تحقق فضاهای سبز محلی در بافت موجود شهر است. در پایان، راهکارهایی همچون ایجاد کمیته های پیشران برای تحقق کاربری های طرحهای شهری، تقویت مدیریت یکپارچه شهری، بهره گیری از زمینهای وقفی و دولتی، استفاده از سرمایه گذاری های داخلی و خارجی، و اصلاح ساختار بودجه ریزی در شهرداری ها به عنوان پیشنهاداتی جهت ارتقاء اثربخشی اجرای قانون و تحقق توسعه پایدار شهری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

کاربری زمین ، قانون تعیین وضعیت املاک ، طرح های توسعه شهری ، خدمات اساسی