آموزش خلاقیت در کلاس: طراحی فعالیت های پرکاربرد برای تحریک تفکر خلاق دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر، بررسی تاثیر طراحی و اجرای فعالیت های خلاقیت محور بر ارتقای تفکر خلاق دانش آموزان پایه پنجم ابتدایی در یکی از مدارس شهرستان دهگلان بود. پژوهش با رویکردی آمیخته (کمی و کیفی) و به روش شبه تجربی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه پنجم در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که از میان آن ها دو کلاس (یکی به عنوان گروه آزمایش و دیگری کنترل) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل آزمون خلاقیت تصویری تورنس (فرم ب)، و مصاحبه نیمه ساخت یافته با معلم و دانش آموزان بود. فعالیت های آموزشی طراحی شده شامل تمرین های قصه گویی، داستان سازی، بازی های تخیل محور، طراحی سوال های باز، نقاشی آزاد و فعالیت های گروهی خلاقانه بود که طی ۸ جلسه در گروه آزمایش اجرا شد.نتایج تحلیل های آماری نشان داد که میانگین نمرات مولفه های خلاقیت (شامل سیالی، ابتکار، انعطاف پذیری و بسط) در گروه آزمایش پس از مداخله افزایش معناداری داشت، در حالی که گروه کنترل تغییری را نشان نداد. همچنین، تحلیل کیفی مصاحبه ها چهار مضمون اصلی را آشکار ساخت: افزایش انگیزش یادگیری، تقویت اعتماد به نفس، تغییر در سبک تفکر و چالش های اجرایی برنامه. این نتایج نشان داد که بهره گیری از فعالیت های خلاقانه می تواند نقشی موثر در پرورش تفکر خلاق دانش آموزان داشته باشد و کلاس درس را به محیطی پویا، مشارکتی و الهام بخش تبدیل کند.بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود که معلمان و سیاست گذاران آموزشی، طراحی فعالیت های خلاقیت محور را در برنامه های رسمی مدارس ابتدایی لحاظ کرده و شرایط لازم برای اجرای آن را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

تفکر خلاق ، فعالیت های خلاقیت محور ، آموزش ابتدایی ، سیالی ، ابتکار ، انعطاف پذیری ، بسط