سنجش اثربخشی فرآیندهای آموزشی: الزامات بهبود کیفیت در نظام های یادگیری

ارزیابی اثربخشی فرآیندهای آموزشی به عنوان یکی از ارکان اساسی بهبود مستمر کیفیت نظام های یادگیری محسوب می شود. این مقاله مروری با هدف تبیین الزامات و راهکارهای سنجش اثربخشی فرآیندهای آموزشی و نقش آن در ارتقای کیفیت یادگیری انجام شده است. با استفاده از روش مرور نظام مند، پژوهش های معتبر داخلی و خارجی در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که سنجش اثربخشی آموزشی نیازمند توجه همزمان به سه سطح کلیدی است: ۱) سطح طراحی (شامل اهداف، محتوا و روش های آموزشی)، ۲) سطح اجرا (شامل تعاملات یاددهی-یادگیری و محیط آموزشی) و ۳) سطح نتایج (شامل دستاوردهای یادگیری و انتقال دانش). مطالعه حاضر چارچوبی جامع از شاخص های اثربخشی آموزشی شامل شاخص های زمینه ای، فرآیندی و نتیجه ای ارائه می دهد. همچنین، مهم ترین چالش های پیش روی ارزیابی اثربخشی نظام های یادگیری از جمله نبود استانداردهای یکپارچه، محدودیت های ابزاری و مقاومت در برابر تغییر مورد تحلیل قرار گرفته است. مقاله با ارائه راهکارهای عملی برای طراحی نظام های ارزیابی اثربخشی، بر اهمیت رویکرد داده محور، مشارکت ذینفعان و ایجاد فرهنگ بهبود مستمر تاکید می ورزد. نتایج این مطالعه می تواند مبنای نظری و عملی مناسبی برای سیاست گذاران، مدیران آموزشی و مدرسان در جهت بهینه سازی فرآیندهای یاددهی-یادگیری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

اثربخشی آموزشی ، ارزیابی کیفیت ، بهبود مستمر ، نظام های یادگیری ، شاخص های اثربخشی.