بررسی برخی خصوصیات زراعی و بیوشیمیایی گیاه آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) تحت تاثیر تلقیح با گونه های مایکوریزا و محلول پاشی با سرکه چوب

هدف: هدف از اجرای آزمایش، بررسی اثر محلول­پاشی با سرکه چوب و تلقیح با گونه­های مایکوریزا بر خصوصیات زراعی و بیوشیمیایی گیاه دارویی آویشن باغی (Thymus vulgaris L.) بود. روش پژوهش: این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، طی سال­های زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد تاکستان اجرا شد. عوامل آزمایشی شامل مایکوریزا (شاهد، تلقیح بذر و خاک با Glomus mosseae، Glomus etunicatum وGlomus Intraradices ) و سرکه چوب (شاهد، محلول­پاشی پنج، ۱۰ و ۱۵ در هزار) بود. یافته­ها: نتایج نشان داد اثر متقابل سرکه چوب و مایکوریزا بر وزن تر و خشک ریشه و قطر کانوپی آویشن باغی معنی­دار بود. بیش ترین مقدار وزن تر ریشه به میزان ۵/۷۵۸۷ کیلوگرم بر هکتار، از تیمار ۱۰ در هزار سرکه چوب و کاربرد مایکوریزا G. mosseae به دست آمد که نسبت به شاهد ۹۳ درصد افزایش نشان داد. کم ترین مقدار وزن تر ریشه نیز از تیمار ۱۵ در هزار سرکه چوب و مایکوریزا G. etunicatum به دست آمد. بیش ترین وزن خشک ریشه نیز به میزان ۶/۱۵۶۶ کیلوگرم بر هکتار از تیمار ۱۰ در هزار سرکه چوب و کاربرد مایکوریزا G. mosseae حاصل شد که نسبت به شاهد ۸۹ درصد افزایش داشت. هم چنین نشان داد که اگرچه کاربرد هم زمان قارچ مایکوریزا G. mosseae با تیمار سرکه چوب در تمامی سطوح آن باعث افزایش قطر کانوپی می­شود بیش ترین درصد کلونیزاسیون ریشه با کاربرد سرکه چوب ۱۰ در هزار به دست آمد که نسبت به شاهد ۱۴ درصد افزایش داشت. بیش ترین درصد کلونیزاسیون ریشه با کاربرد G. etunicatum به دست آمد که با G. mosseae در گروه آماری مشابهی قرار گرفت. بیش ترین کربوهیدرات محلول شاخساره و پروتئین کل با کاربرد ۱۰ در هزار سرکه چوب حاصل شد که به ترتیب ۳۲ و ۵۵ درصد نسبت به شاهد افزایش داشت. بیش ترین کربوهیدرات محلول شاخساره و پروتئین کل با کاربرد G. mosseae حاصل شد که نسبت به شاهد به ترتیب ۱۵ و ۴۵ درصد افزایش را نشان داد. تیمار ۱۰ در هزار سرکه چوب، توانست افزایش دو برابری درصد اسانس را نسبت به شاهد ایجاد کند. نتیجه­ گیری: نتایج نشان داد که تیمار کاربرد ۱۰ در هزار سرکه چوب و مایکوریزا Glomus mosseae بهترین نتیجه را در عملکرد ماده خشک و صفات کیفی همچون کربوهیدرات محلول شاخساره، پروتئین کل و درصد اسانس به همراه داشت. با تامین مواد غذایی و فراهم کردن شرایط افزایش جذب با استفاده از سرکه چوب و مایکوریزا، کلونیزاسیون ریشه در آویشن باغی افزایش یافت و در صفات کل کربوهیدرات محلول شاخصاره، پروتئین کل اندام هوایی، درصد اسانس و درنهایت عملکرد ماده خشک افزایش قابل توجهی مشاهده شد.

کلیدواژه ها:

اسانس ، پروتئین کل ، کربوهیدرات کل ، کلونیزاسیون