بازتاب اهمیت آتش درمانی در ایران دوران باستان (با محوریت متون زرتشتی)

اهمیت آتش درمانی در ایران دوران باستان را باید از اهمیت و تقدس عنصر آتش در آیین مزدیسنا یا دین زرتشتی نام دین پیامبر ایرانی، اشوزرتشت اسپنتمان است. ایرانیان زرتشتی که طی سالیان دراز همواره سعی در حفظ آتش بودند و این قداست و اهمیتی خاصی برای عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و به ویژه آتش قائل بوده اند و آتش را به عنوان یک عنصر درمانگر و پاک کننده خود متصور می شدند که هیچگاه این عنصر آلوده نمی شود و حتی سعی می کردند غذای که خورده می شد به اندازه کافی رطوبت و گرما (عنصر آتش) داشته باشد تا سردی و خشکی بدن که موجد بیماری است از بین برود. چنانکه در متون دینکرد و بندهش که به زبان پهلوی ساسانی از آتش به عنوان یک وسیله درمانی و از بین بردن درد گفته شده است. در اوستا از آتش با صفت پر درمان یاد شده است. از آثار باستانی باقی مانده نیز می توان به یک سنگ تراشی در پرسپولیس از زمان داریوش اشاره کرد که در مقابل شاه دو مجمر قرار گرفته است که گیاهان دارویی را در درون آتش می ریختند تا پادشاه را در مقابل شیاطین و بیماری ها حفظ کنند. تمام این موارد نشانگر ارتباط بین عنصر آتش در درمان ها و پزشکی بطور کامل است. در این پژوهش سعی گردیده که بحث آتش درمانی در ایران باستان، آتش با رویکرد ضدعفونی کننده و درمانگری، پزشکان متون پهلوی ساسانی و روش درمانی آن ها در ارتباط با آتش مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آتش درمانی ، دود درمانی ، متون پزشکی ، زبان پهلوی ساسانی ، ایران باستان