تاثیر شاخص دمایی-رطوبتی بر فراسنجه های جنبایی اسپرم در گاو نر هلشتاین

هدف: شاخص دمایی-رطوبتی (THI) برای مطالعه اثر تنش گرمایی و به عنوان یکی از عوامل مهم در عملکرد و ناباروری شناخته می شود. این پژوهش به منظور بررسی اثرات شاخص دمایی-رطوبتی بر فراسنجه های جنبایی و سرعت جنبایی اسپرم گاوهای نر هلشتاین در ماه های مختلف و بررسی همبستگی داخلی بین این فراسنجه ها با یکدیگر انجام شد. روش پژوهش: برای محاسبه شاخص دمایی-رطوبتی از داده های هواشناسی سازمان هواشناسی کشور استفاده شد. جمع آوری و ارزیابی منی در شرکت فرآورده های دامی جاهد در شهر کرج انجام شد. در این پژوهش از سه راس گاو نر هلشتاین بالغ استفاده شد. مایع منی رقیق و سپس در پایوت ها بارگذاری شد و پس از سردشدن با استفاده از فریزر قابل برنامه ریزی منجمد شدند. پایوت ها بلافاصله در نیتروژن مایع ذخیره و قبل از ارزیابی در یک حمام آب (۳۷ درجه سانتی گراد به مدت سی ثانیه) ذوب شدند. فراسنجه های جنبایی توسط نرم افزار ارزیابی اسپرم بررسی شد. یافته ها: شاخص دمایی-رطوبتی در فروردین ماه از سایر ماه ها کم تر و در تیر از سایر ماه ها بیش تر بود. میانگین شاخص دمایی-رطوبتی در فصل بهار و تابستان به ترتیب ۰۰/۶۴ و ۶۷/۷۰ بود. جنبایی کل، جنبایی پیش رونده و جنبایی کند در اردیبهشت ماه از سایر ماه ها بیش تر و در مرداد از سایر ماه ها کم تر بود. از میان فراسنجه های سرعت جنبایی اسپرم فقط تناوب عرضی زنش (BCF) و راستی مسیر طی شده (STR) در ماه های مختلف تفاوت معنی داری داشتند. میزان BCF در اردیبهشت ماه در مقایسه با سایر ماه ها بیش تر و در مردادماه در مقایسه با سایر ماه ها کم تر بود. اما، STR در تیر در مقایسه با سایر ماه ها بیش تر و در مرداد در مقایسه با سایر ماه ها کم تر بود. شاخص دمایی-رطوبتی ارتباط منفی معنی داری با جنبایی پیش رونده اسپرم داشت. در خصوص ارتباط بین فراسنجه های جنبایی و سرعت جنبایی اسپرم، نتایج نشان داد که همبستگی مثبت معنی داری بین جنبایی کل با جنبایی پیش رونده و با VCL وجود داشت. جنبایی پیش رونده نیز دارای همبستگی مثبت با VCL و BCF بود. همبستگی معنی دار مثبت بین فراسنجه هایی سرعت جنبایی اسپرم با یکدیگر مشاهده شد. همبستگی مثبت بین فراسنجه VAP با فراسنجه های VCL، VSL و BCF مشاهده شد. همبستگی مثبت بین فراسنجه BCF با فراسنجه های VCL و VAP وجود داشت. نتیجه گیری: داده ها نشان می دهند که تنش گرمایی ملایم منجر به کاهش فراسنجه های جنبایی و فراسنجه های جنبایی سرعت اسپرم می شود. همبستگی منفی بین شاخص دمایی-رطوبتی با جنبایی پیش رونده اسپرم نشان دهنده اهمیت تنش گرمایی بر این فراسنجه مهم است. پیشنهاد می شود در مطالعات آتی ارتباط بین شاخص دمایی-رطوبتی و فراسنجه های جنبایی اسپرم با قدرت باروری اسپرم با استفاده از مدل های رگرسیونی موردبررسی قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

اسپرم گاو نر ، شاخص دمایی-رطوبتی ، فراسنجه های جنبایی ، همبستگی