تاثیر برنامه های فوق برنامه در ارتقاء مهارت های مدیریتی ورهبری دانش آموزان

در دهه های اخیر، نهادهای آموزشی در کنار آموزش های رسمی، توجه روزافزونی به نقش فعالیت های فوق برنامه در رشد مهارت های فردی و اجتماعی دانش آموزان نشان داده اند. یکی از مهم ترین کارکردهای این فعالیت ها، ارتقاء مهارت های مدیریتی و رهبری در دانش آموزان است که زمینه ساز تربیت نسل آینده مدیران، رهبران اجتماعی و کنشگران موثر خواهد بود. پژوهش حاضر با رویکرد مروری – تحلیلی و با بهره گیری از منابع علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ هجری شمسی (مطابق با ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ میلادی) نگارش یافته است. اطلاعات و داده ها از طریق جستجو در پایگاه های معتبر علمی داخلی و خارجی همچون پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، پایگاه نشریات علمی کشور (MagIran)، Google Scholar، Scopus و ScienceDirect استخراج گردیده اند.در این مقاله، پس از بررسی مبانی نظری، مطالعات داخلی و بین المللی مرتبط با تاثیر فعالیت های فوق برنامه نظیر شوراهای دانش آموزی، فعالیت های گروهی، اردوهای فرهنگی، کانون های داوطلبانه و باشگاه های علمی در توسعه مهارت های مدیریتی و رهبری تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که این برنامه ها، با فراهم سازی فرصت هایی برای مشارکت، تصمیم گیری، مسئولیت پذیری و کار گروهی، به شکل گیری اعتماد به نفس، برنامه ریزی، مهارت حل مسئله و توان هدایت گروه در دانش آموزان کمک می کنند. همچنین چالش هایی مانند نبود ساختار اجرایی مناسب، کمبود منابع، و ناآگاهی برخی مربیان نیز به عنوان موانع اصلی شناسایی شده اند. در پایان، راهکارهایی برای بهینه سازی این برنامه ها ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

برنامه های فوق برنامه ، مهارت های مدیریتی ، رهبری آموزشی ، پرورش دانش آموزان ، فعالیت های مدرسه محور ، آموزش غیررسمی ، رشد اجتماعی.