چیستی امید با تاکید بر دیدگاه ابن سینا و اسنایدر

در سال های اخیر روان شناسان به شکلی جدی به بررسی نقش امید در درمان اختلالات روانی پرداخته اند. بی تردید مطالعه ی ماهیت امید با نظر به آراء فلسفی نیز به ژرف نگری در این سازه یاری می رساند. هدف پژوهش حاضر آن است که موضوع امید را ازمنظر حکمت بوعلی و روان شناسی اسنایدر بکاود و مواضع وفاق و خلاف آن ها را فاش سازد. پرسش اصلی این نوشتار این است که «ماهیت امید با تاکید بر آراء بوعلی و اسنایدر چگونه تبیین می­شود؟». دستیابی به پاسخ این پرسش با روش توصیفی تحلیلی و نیز بهره مندی از راهکارها و ابزارهای تحلیل اسنادی صورت گرفته است. یافته­های پژوهش نشان داد: بوعلی امید را تخیل امری می­داند که به حکم قطعی یا ظنی انسان، غالبا در آینده محقق می­شود. این پدیده در حکمت بوعلی از عملکردهای قوه واهمه است و به کمک این قوه است که امید حاصل می­شود. او دست کم دو علت زیستی و شناختی را در پدیدآمدن امید موثر می­داند. همچنین در روان شناسی اسنایدر، امید انتظاری مثبت نسبت به یک هدف است و درمجموع «عامل»، «گذرگاه» و «هدف» از مولفه های اصلی آن به شمارمی­رود. به رغم شباهت هایی که در امید فلسفی و امید روان شناختی دیده می­شود، نقش مولفه­ی «گذرگاه» چندان در حکمت سینوی نمایان نشده است.

کلیدواژه ها:

امید ، رجاء ، آرزو ، ابن سینا ، اسنایدر