«بازی جدید» یا «زمین جدید بازی»؛ تحلیل انتقادی گفتمان بهره وری در نظام تربیتی ایران (نقد سند تحول بنیادین)

در نظام آموزش و پرورش، بهرهوری تابع نواوری خلاقانه است و هدف از تدوین مقاله بیان این نکته است که نواوری خلاقانه معطوف به بهرهوری با تغییر در نگاه دستاندرکاران نظام تربیتی به مساله تفکر حاصل میگردد. سه گفتمان نواوری که شامل تغییر در محصول، فرایند و ساختار میباشد از دهههای گذشته در ایران مورد توجه قرار گرفتند و با تدوین سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز تلاشهای گستردهای در راستای اعمال اصلاحات نواورانه با هدف افزایش بهرهوری به عمل آمده است، اما در نظام تربیتی ایران، در سالهای اخیر بهرهوری، روند افزایشی نداشته است. این مقاله به روش تحلیل مفهوم، نومفهومپردازی، تحلیل انتقادی سند تحول و نهایتا استنتاج دلالتهایی برای نظام تربیتی تدوین شده است. یافتهها حاکی از آن است که در نظام تربیتی ایران یکی از موانع اصلی ایجاد نوآوریهای خلاقانه، نوع نگاه به تفکر و به تبع آن دانش برآمده از آن تفکر است. در واقع این نوع نگاه ما به تفکر است که کم و کیف نوآوری را تعیین میکند. نتیجه نشان میدهد یکی از دلایل اصلی ناکام ماندن تلاشهای معطوف به نوآوری در چند دهه اخیر، میتواند حاکمیت تفکر خطی و دانش منتج از آن بر سیاستگذاریهای تربیتی ایران باشد. تلاشهایی که بیشتر به تغییر بازی در زمین ثابت و دارای مناسبات خطی، معطوف بوده است در حالیکه نوآوری خلاقانه نه به معنی تغییر بازی در زمین ثابت بلکه ایجاد زمین بازی جدید است که این امر با بازنگری در گفتمان تدوین اسناد بالادستی میسور خواهد بود.

کلیدواژه ها:

نواوری ، بهره وری ، سند تحول بنیادین ، بازی جدید ، زمین جدید بازی