روش‎شناسی کاربرد نقل در تفسیر اجتماعی قرآن

هدف: بررسی روش شناختی جایگاه اخبار آحاد در تفسیر اجتماعی قرآن، با توجه به ظرفیت های اصول فقه به عنوان دانشی که به حجت در فقه می پردازد.روش پژوهش: اجتهادی با رویکرد تجویزی و شیوه گردآوری اسنادی.یافته ها: تبیین انواع روایات از حیث اطمینان بخشی؛ سنخ های مختلف مباحث اجتماعی که در تفسیر اجتماعی قرآن نیازمند استنطاق از قرآن هستیم؛ معانی مختلف حجیت و اعتبار.نتیجه گیری: در مباحث توصیفی در مبانی پارادایمی، سطح نظریه و سطح مفاهیم غیر فقهی و مصادیق موضوعات غیر فقهی، نیازمند حجیت معرفت‎شناختی هستیم و اگرچه خبر واحد در فهم این گزاره ها مفید است؛ اما نمی توان رویکرد تعبدی بدان داشت؛ بلکه بایستی معرفت حاصل از خبر واحد را با معرفت حاصل از دیگر منابع معرفتی مقایسه کرد و منبعی را که واقع نمایی بیشتر دارد، مقدم شمرد. در مباحث تجویزی نیز، در گزاره های فقهی نیازمند حجیت اصولی هستیم. بنابراین، ظن حاصل از خبر واحدی در تفسیر گزاره های فقهی قرآنی، بر ظن حاصل از منابعی مثل عقل و تجربه بشری که ظن خاص نیستند، مقدم اند و نمی توان با استبعادات عقلی، اخبار آحاد را کنار گذارد؛ ولی در گزاره های تجویزی دیگر، یعنی گزاره های اخلاقی و کاربردی، نیازمند حجیت معرفت‎شناختی بوده و خبر واحد، در کنار دیگر منابع معرفتی از مزیت خاصی برخوردار نیست.

کلیدواژه ها:

قرآن ، روش شناسی ، تفسیر اجتماعی قرآن ، نقل ، حجیت معرفت شناختی ، حجیت اصولی