نقش انگیزش، اراده و ارزش های فرهنگی در تبیین اهمالکاری تحصیلی دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایرانی: یک مطالعه داده بنیاد

مقدمه: امروزه اهمالکاری تحصیلی به مشکلی عمده و فراگیر در آموزش عالی تبدیل شده است که با هزینه­ها و اثرات شخصی و اجتماعی بسیاری همراه است. هدف: هدف این مطالعه، بررسی نحوه ارتباط و تعامل  انگیزش، اراده و ارزش­های فرهنگی در شکل­دهی به اهمالکاری تحصیلی براساس روش داده بنیاد در دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و نظریه داده­بنیاد بود. جامعه مطالعه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه­های تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ هستند که با ارسال اطلاعیه­هایی در رسانه­های جمعی از آنها دعوت به عمل آمد. ۱۸ نفر به روش نمونه ­گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند.  برای جمع آوری اطلاعات از مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته ­ و پرسشنامه اهمالکاری تحصیلی (سولومون و راثبلوم، ۱۹۸۴) استفاده شد. جهت تحلیل داده­ها از کدگذاری باز، محوری، انتخابی، نرم افزار مکس کیو دی ای نسخه ۲۰ استفاده شد.  یافته­ ها: نتایج پژوهش ۱۶ مضمون فرعی و۵ مضمون اصلی را مشخص ساخت. طبقه مرکزی، «عدم مراقبت­گری» بود. مضامین مرتبط با پیشایندها، مداخله­گرها، عوامل بافتاری، راهبردها و پیامدها عبارت بودند از موانع انگیزشی ارادی، آنومی اجتماعی تنظیم اراده و انگیزش، ارزش­های فرهنگی ضد مراقبت­گری، راهبردهای بقای خود و آسیب­های اهمالکاری تحصیلی. نتیجه­ گیری: با توجه به یافته­ها، اهمالکاری تحصیلی تنها یک نقص ارادی انگیزشی نیست و شاید تلقی آن به عنوان راهبردی تنظیمی برای مقابله با شرایط غیرمراقبت­گری در افراد آسیب­پذیر، صحیح­تر باشد. پیشنهاد می­شود با ترتیب دادن شرایط آموزشی و اجتماعی حمایتگر و مراقبت­گر در سطح خرد و کلان دانشگاهی، از بروز این پدیده در افراد آسیب­پذیر جلوگیری شود

کلیدواژه ها:

Procrastination ، Grounded theory ، Motivation ، Volition ، Culture ، اهمالکاری ، نظریه داده بنیاد ، انگیزش ، اراده ، فرهنگ