نیظامی نین میللی کیم لیڲی ایله وطنی**** هویت ملی و میهن نظامی گنجوی

دۆنیا کلاسیک ادبیاتېنېن پارلاق اۏلدوزلارېندان اۏلان نیظامی ، آذربایجان ېن گنجه شهرینده دوغولوب، یاشایېب یاراتدېغېنا، اله جه ده او شهردن اشیڲه چېخمادېغېنې اوز اثرلرینده وورقولآدېغینا باخمایاراق، بعضی اولکه لر بو بویوک دۆشۆنه ری – دۆنیا ادبیاتېندا توتدوغو یئر و بوراخدېغی ایزلره گوره – اوز میللی-معنوی ثروت لری کیمی دۆنیایا تانېتدېرماغا چالېشېرلار. اۏنا گوره هر ادبی بیر اثر اصلینده یاراندېغې جۏغرافییاداکې اینسان لارېن دۆنیا گورۆشۆ، دۆشۆنجه سی و دۆنیایا اۏلان باخېشېنې ادبی بیچیمده بۆتۆن دۆنیایا چاتدېرماغا چالېشان بیر معنوی دڲر دیر. نیظامی نین ده یارادېجې لېغې بو باخېمدان اوز ایچینده داشېدېغې یئرلی دڲرلر تملینده آراشدېرېلېب تنقید اۏلمالې دیر. اۏندان باشقا، هر بیر دۆشۆنر، یازار، شاعیر، اله جه ده هۆنرمن طبیعی اۏلاراق، اوز کیم لیڲینی اۏلوشدوران دیل-دۆشۆنج، یئرلی دڲرلر، میف لری سئویب اۏنلاری قۏروماغا چالېشان بیر اینسان دېر. البته بئله بیر اینسان اوزلۆڲۆنۆ اۏلوشدورموش بو دڲرلره اۏلان یاناشماسې (موناسیبتی) ایله اوز میللی کیم لیڲینی ده اۏخوجویا، اله جه ده دۆنیایا چاتدېرماغې اوز دۏغال حاققې بیلن بیر اینسان دېر. بو آراشدېرمادا نیظامی نین اوز یارادېجې لېغېن دان آلېنمېش یاناشمالارا دایاناراق نیظامی نین گرچک میللی کیم لیڲی ایله دۏغما وطنی آراشدېرېلاجاق. مقاله نین آراشدېرما مئتۏدو نیظامی نین اوز قله می ایله یازدېغې دری (چاغداش فارسې نېن کوک دیل لریندن بیری) دیلینده یازېلمېش متنده اۏلان اصلی متنین قورولوشچولوق و سئمیۏتیک ادبی نظریه لری اساسېندا یازیلمیش بیر اینجه له مه دیر. متنین آراشدېرماسې نېن دقیق و گۆوه نلی اۏلماسې اۆچون اۏریژینال متنین ال یازمالارېنې دا تاپېب آراشدېرماغا چالېشدېق. بو آراشدېرمادا قایناق اۏلاراق تقدیم اۏلونان ال یازما نۆسخه سی خمسه نین الده ائدیلمیش ان کامیل متنی دیر.

کلیدواژه ها:

نیظامی ، خمسه ، میللی کیم لیک ، متن ، تۆرکی ، تۆرک ، تۆرک تاز ، دری ، گنجه