نظام اجتماعی افغانستان و تاثیر آن بر امنیت موسع جمهوری اسلامی ایران

هدف: نظام اجتماعی افغانستان، با درهم تنیدگی های قومی، مذهبی و فکری، شرایطی پیچیده و تنش زا را ایجاد کرده است که در تعامل با امواج تمدن مدرن، دامنه این پیچیدگی ها افزایش یافته است. این شرایط اجتماعی طی چهل سال گذشته پیامدهای قابل توجهی برای محیط داخلی و پیرامونی افغانستان به همراه داشته است که به صورت جبری بر امنیت و سیاست خارجی ج.ا.ایران نیز اثرگذار بوده است.این مقاله به بررسی تاثیر نظام اجتماعی افغانستان بر امنیت متکثر ایران می پردازد.روش: این پژوهش از نظر هدف، توسعه ای و کاربردی است. روش تحقیق به کار رفته کیفی و از نوع تحلیل اسنادی بوده و داده ها با استفاده از فیش برداری جمع آوری شده اند.یافته ها: افغانستان دارای یک جامعه سه شکافی فعال است که این وضعیت، افغانستان را به محیطی تنش زا تبدیل می نماید. این شرایط، باعث شکل گیری یک چرخه مداوم تولید تنش در افغانستان و برون ریزی پیامدهای آن به ایران می شود و درنتیجه؛ ضریب امنیت ایران از منظر سیاسی، اقتصادی، نظامی، اجتماعی و فرهنگی درگذشته، حال و آینده تحت الشعاع قرار گرفته است.نتیجه گیری: شکاف های فعال در جامعه افغانستان دارای ویژگی هایی همچون سختی در تطبیق پذیری، پویایی، و تاثیرات فرامرزی هستند. این شکاف ها موجب ناامنی در افغانستان و به تبع آن، افزایش تهدیدات برای امنیت ایران شده اند. ازاین رو، مدیریت پیامدهای ناشی از این شکاف ها و توجه ویژه به نظام اجتماعی افغانستان در تدوین سیاست خارجی و امنیتی ایران امری اجتناب ناپذیر است.