بررسی آثار عناصر مذهبی – هویتی بر هویت ملی ایران

از مهمترین عناصر تشکیل دهنده هویت ملی ایرانی وجود دو عنصر اسلام شیعی و ایرانیت بوده است. همگام با اسلام شیعی که از مهم ترین عوامل هویت یابی ایرانیان در مقابل ترک های عثمانی و اعراب بوده است؛ عنصر ایرانیت نیز که در برگیرنده عناصری چون اقوام ایرانی و خرده فرهنگ های آنان،تمدن ایرانی، آیین ها و میراث فرهنگی است، همگی عوامل بسیار مهم در ایجاد هویت و انسجام ملی ایرانیان بوده اند.از این جهت ،ایجاد توازن نسبت به عناصر تشکیل دهنده هویت ایرانی از جانب دولتمردان ایران بسیار حائز اهمیت است. با استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران تصمیم گیران نظام مهم ترین عامل هویت یابی ایرانیان را عنصر هویتی-مذهبی تلقی کردند و بر این باور هستند که سایر عناصر هویت ایرانی در درجه دوم اهمیت قرار دارند. اولویت دادن به عناصر مذهبی-هویتی و مضیق ساختن ایران در اسلام شیعی می تواند برای هویت ملی ایران و همچنین ملت و مردم ایران مخصوصا در مرزهای آن کشور چالش های هویتی و امنیتی ایجاد کند. از جمله پیامدهای این سیاست می توان به رشد هویت های فرو ملی همچون هویت های مذهبی، قومی و محلی اشاره نمود. های مشترک که در بستر آن ارزش خاصی از افراد عضو اجتماع، می تواند مورد پذیرش و شناسایی قرار گیرد. بدین سان و با توجه به نظریه هونت می توان تصور کرد که این سه شکل از روابط شناسایی به مثابه پیش شرط های اجتماعی برای هویت سازی هستند و لذا عدم توجه به آنها و یا رجحان یک حوزه خاص هویتی-مذهبی منجر به واگرایی و تضعیف انسجام ملی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

عناصر مذهبی &ndash ، هویتی ، هویت ملی ، سیاست شناسایی ، حقوق قومی ، همگرایی ملی