تحلیل اثرات تغییر کاربری اراضی بر حمل ونقل شهری با رویکرد مدلسازی: مطالعه موردی شهر آمل

در شرایط کنونی، توسعه شهری و تغییرات کاربری اراضی از مهم ترین عوامل موثر بر عملکرد سیستم حمل ونقل شهری محسوب می شوند. این پژوهش با هدف طراحی مدلی به منظور تحلیل اثرات تغییرات کاربری اراضی بر حمل ونقل شهری، با تمرکز بر شهر آمل انجام شد تا امکان تصمیم گیری دقیق تر برای مدیران و برنامه ریزان شهری فراهم شود. از لحاظ هدف، پژوهش حاضر در زمره تحقیقات کاربردی-توسعه ای و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کارشناسان خبره ترافیک در شهر آمل بوده و نمونه گیری به شیوه تصادفی ساده انجام گرفت؛ در نهایت ۱۶۹ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته بود که بر مبنای مقیاس فاصله ای لیکرت طراحی شده بود. در فرآیند اجرا، ابتدا لایه های اطلاعاتی مربوط به هر یک از معیارهای مورد بررسی تولید و همسان سازی شدند و سپس با بهره گیری از نرم افزار Super Decision و نظرات کارشناسی، معیارها وزن دهی و رتبه بندی گردیدند. نتایج نشان داد که معیار "دسترسی فرعی" با وزن ۰۹۷/۰ از بیشترین اهمیت برخوردار بود، در حالی که "تامین پارکینگ" (۰۷۲/۰) و "کاربری صنعتی" (۷۰/۰) به ترتیب در رتبه های دوم و سوم قرار داشتند. همچنین معیارهایی مانند ایستگاه های توقف بار سفر، چراغ های هشداردهنده و پل عابر پیاده هر یک با وزن ۰۶۷/۰در جایگاه های بعدی قرار گرفتند. در مقابل، معیارهای کاربری انتظامی، نرخ اشتغال و نسبت جمعیت مرد به زن به ترتیب با وزن های ۰۱۵/۰، ۰۲۶/۰و ۰۳۶/۰ کم اهمیت ترین عوامل شناخته شدند. در مجموع، یافته های پژوهش بیانگر تاثیر مستقیم مولفه های کاربری اراضی بر تغییرات حمل ونقل در شهر آمل است. مدل ارائه شده می تواند ابزاری موثر برای تحلیل و برنامه ریزی در حوزه مدیریت شهری و توسعه نظام حمل ونقل شهری باشد.

کلیدواژه ها:

کاربری اراضی ، حمل و نقل ، فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP) ، برنامه ریزی شهری ، آمل