دیدگاه علمای امامیه وفقهای مذاهب اربعه درقاعده ضمان ید

یکی از روایات مهم و اساسی در حقوق اسلامی ، این روایت رسول اکرم(ص) است که: «علی الیدمااخذت حتی تودیه»که به موجب آن هرکسی بدون اذن مالک بر مال دیگری تسلط پیدا کند ضامن آن مال محسوب می شود . یکی از قواعد فقهی که در این راستا مطرح شده است قاعده «علی الید» یا «ضمان ید» است .از این حدیث اثری در معاجم حدیثی و کتب اربعه روایی شیعه نیست، برخی از فقها استناد به این حدیث را مورد تردید قرار داده اند، و از طرف دیگر، بین کسانی هم که به این حدیث استناد کردند در تبیین قلمرو و شمولات این حدیث اختلاف نظرهای گسترده ای وجود دارد.در این مقاله به بررسی سند این حدیث، و سپس با استفاده از آرای فقها به تبیین مفاد و قلمرو این حدیث می پردازیم.

کلیدواژه ها:

قاعده ، ید ، علی الید ، ضمان