ارزیابی ریسک ناشی از مواجهه با آرسنیک و برخی از فلزات سنگین از طریق مصرف آب آشامیدنی در شهر آزادشهر (مطالعه ی موردی)

زمینه و هدف: فلزات سنگین از طریق فرآیندهای مختلف به منابع تامین کننده ی آب راه می یابند و با ورود در زنجیره ی غذایی و تجمع در نسوج سبب ایجاد اثرات سوء بر سلامت انسان می گردند. لذا این مطالعه با هدف تعیین غلظت فلزات سنگین در منابع آب آشامیدنی شهرستان آزادشهر و هم چنین ارزیابی ریسک بهداشتی سرطانزایی و غیرسرطانزایی فلزات مورد مطالعه در این منطقه صورت گرفت.مواد و روش ها: در این مطالعه  (توصیفی – مقطعی) مجموعا از ۱۰ منبع آب به روش لحظه ای نمونه برداری انجام شد. غلظت فلزات سنگین  (آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم، روی، نیکل و مس) بر اساس روش های استاندارد توسط دستگاه جذب اتمی  (ICP-MS) اندازه گیری شد. ارزیابی ریسک سلامت انسان ، با استفاده از روش های مورد تایید آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا  (EPA) مورد سنجش قرارگرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت فلزات سنگین  (نیکل، روی، مس، سرب، کروم، کادمیوم و آرسنیک) به ترتیب ۰/۵۷۶، ۰/۴۸۷، ۰/۸۱۱، ۰/۱۱۸، ۲۳/۲۹، ۰/۰۱۴، ۳/۴۶۶ میکروگرم در لیتر میباشد که بر اساس آن بیشترین و کمترین میانگین غلظت فلزات سنگین به ترتیب مربوط به کروم و کادمیوم می باشد. نتایج ارزیابی ریسک سلامت سرطان زایی کل فلزات در بزرگسالان و کودکان در محدوده ی ریسک بالا میباشند. شاخص خطر  (HI) غیرسرطان زایی در بزرگسالان در تمام منابع در محدوده ی ریسک کم و در کودکان ۷ منبع دارای ریسک کم و ۳ منبع دیگر در محدوده ی ریسک غیرسرطان زایی متوسط قرار دارند.نتیجه گیری: در این مطالعه مقدار فلزات آرسنیک و کروم زیر حد استاندارد بود ولی به دلیل پتانسیل بالای سرطان زایی آن ها، ارزیابی ریسک بهداشتی، خطر سرطان زایی در هر دو گروه سنی بزرگسالان و کودکان را برای فلزات آرسنیک و کروم نشان می دهد. بنابراین پایش فلزات سنگین به طور مستمر باید در دستور کار واحد های نظارتی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

منابع آب آشامیدنی ، فلزات سنگین ، ارزیابی ریسک بهداشتی ، آزادشهر