بررسی غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه ی اعلاء شهرستان رامهرمز

زمینه و هدف: فلزات سنگین به دلیل ماهیت بسیار خطرناک در میان همه ی آلاینده ها، توسط پژوهشگران، شیمی دانان و زیست شناسان مورد توجه قرار دارند. این تحقیق در سال ۱۴۰۲ با هدف بررسی آلودگی فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم ناشی از پوشش قیر در چشمه قیرماماتین بر روی آب رودخانه اعلاء انجام شد.مواد و روش ها: در این پژوهش نمونه های آب به صورت سیستماتیک از هر ایستگاه با ۳ تکرار در فصل تابستان (تیر ماه) و فصل زمستان (بهمن ماه) جمع آوری شدند. به عبارت دیگر در مجموع از ۵ ایستگاه با ۳ تکرار در دو فصل سال، ۳۰ نمونه آب تهیه گردید. برای اندازه گیری فلزات از دستگاه Optima ۸۳۰۰ ICP-OES ساخت شرکت Perkin Elmer آمریکا استفاده گردید.یافته ها: میانگین غلظت فلزات سنگین کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه ی اعلاء به ترتیب ۰/۸۹، ۷۱/۱۶و ۸/۱۰ میلی گرم بر لیتر به دست آمد. مقایسه ی میانگین فلزات سنگین کادمیوم (۰/۰۴۱=Pvalue) و نیکل (۰/۰۲۲=Pvalue) در آب رودخانه ی اعلاء در فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی داری را نشان داد (۰/۰۵>p)، اما میانگین غلظت وانادیوم در دو فصل تابستان و زمستان اختلاف معنی داری نداشت (۰/۰۵p) و بر اساس تحلیل واریانس مقادیر کادمیوم (۰/۰۳۴=Pvalue)، نیکل (۰/۰۰۲=Pvalue) و وانادیوم (۰/۰۱۴=Pvalue) در مقایسه با حد مجاز استاندارد ملی ایران (شماره ۱۰۵۳) اختلاف معنی داری داشت (۰/۰۵>p).نتیجه گیری: با توجه به مقادیر نیکل و وانادیوم در ایستگاه های پایین دست به نظر می رسد که قیر ورودی به رودخانه ی اعلاء بر کیفیت آب تاثیر گذاشته است. مقادیر شاخص خطر سرطان زایی و شاخص خطر غیرسرطان زایی فلزات کادمیوم، نیکل و وانادیوم در آب رودخانه اعلاء نشان داد که مصرف آب این رودخانه برای انسان می تواند خطرناک باشد.

کلیدواژه ها:

فلزات سنگین ، شاخص خطر غیرسرطان زایی ، شاخص خطر سرطان زایی ، رودخانه ی اعلاء ، رامهرمز