مدلسازی الگوهای رفتاری کاربران شبکه و تاثیرات آن بر امکان همسفری در شهر تهران

دموتوریزه شدن سریع کلان شهرهایی نظیر تهران، مشکلاتی از جمله ترافیک سنگین، افزایش آلودگی هوا و کاهش کیفیت زندگی را به همراه داشته است. در این میان، همسفری به عنوان راهکاری موثر برای کاهش تعداد خودروهای تک سرنشین و بهبود وضعیت حمل ونقل شهری مطرح شده است. این پژوهش به بررسی الگوهای رفتاری کاربران شبکه حمل ونقل و عوامل موثر بر پذیرش همسفری پرداخته است. داده ها از ۳۲۶ نفر از ساکنان تهران با استفاده از پرسشنامه های استاندارد جمع آوری شده و سپس به کمک روش مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شده اند. در این فرآیند، داده ها ابتدا با استفاده از نرم افزار SPSS برای تحلیل های توصیفی مانند بررسی توزیع جمعیت شناختی، شامل سن، جنسیت، درآمد و وضعیت شغلی، پردازش شدند. سپس روابط میان متغیرهای کلیدی مانند موانع، انگیزه ها و رفتارهای مرتبط با همسفری با بهره گیری از نرم افزار AMOS مورد آزمون قرار گرفت. این روش امکان مدل سازی و ارزیابی همزمان روابط چندگانه میان متغیرهای مشاهده شده و پنهان را فراهم می کند. نتایج نشان می دهند که موانع و انگیزه های احتمالی نقش اساسی در تصمیم گیری کاربران برای انجام همسفری دارند. هزینه های سوخت (بار عاملی  %۳/۹۸)، هزینه پارکینگ و کاهش مصرف سوخت، مهم ترین عوامل تعیین کننده رفتار سفر کنونی کاربران هستند. تسهیلات ورود به طرح ترافیک و زوج و فرد ( بار عاملی%۵/۹۱) از مهم ترین انگیزه های احتمالی برای پذیرش همسفری محسوب می شوند. همچنین، ریسک پیدا نکردن سرنشین، تاخیر در سوار شدن و عدم قطعیت قیمت ها از مهم ترین موانع همسفری شناسایی شدند. مردان، افراد دارای خودروی شخصی و افرادی که قبلا تجربه همسفری داشته اند، موانع را کمتر مهم می دانند، در حالی که جوانان (۱۸ تا ۳۵ سال) تمایل کمتری به همسفری دارند. این مطالعه، با ارائه پیشنهادهای کاربردی، به مدیران شهری و سیاست گذاران کمک می کند تا بهره وری از شبکه حمل ونقل شهری را بهبود بخشند.

کلیدواژه ها:

تحلیل عاملی تاییدی ، مدلسازی معادلات ساختاری ، همسفری