تحلیل تاثیر کیفیت روسازی و وضعیت سطح مسیر بر رفتار توقف و ایمنی رانندگان در بزرگراه ۴۴

کیفیت روسازی جاده و وضعیت سطح مسیر، یکی از عوامل زیرساختی تاثیرگذار بر ایمنی سفر و رفتار رانندگان به شمار می رود. خرابی هایی نظیر ترک های سطحی، نشست، شیارشدگی، یا ناهمواری های موضعی، می توانند بر ادراک راننده از ایمنی مسیر، نحوه توقف، انتخاب محل استراحت و حتی بروز رفتارهای ناایمن تاثیرگذار باشند. در ایران، به ویژه در محورهای پرتردد و ترانزیتی مانند بزرگراه ۴۴، که استان سمنان را به شرق کشور متصل می کند، اهمیت بررسی این رابطه از جنبه های فنی و رفتاری بسیار بالا است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر کیفیت روسازی و وضعیت سطح مسیر بر رفتار توقف رانندگان و احساس ایمنی آن ها در مسیر بزرگراه ۴۴ انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی، با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از روش های آماری کمی بوده است. برای گردآوری داده ها، از ارزیابی میدانی مقاطع روسازی (با استفاده از فرم بازدید و شاخص های خرابی سطحی)، داده های ثبتی تصادفات، و پرسشنامه ای ساختاریافته از میان رانندگان عبوری استفاده شد. داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون چندمتغیره، همبستگی پیرسون و آزمون های معناداری در نرم افزارهای آماری تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که وجود خرابی های سطحی نظیر ترک های طولی و عرضی، شیارشدگی و ناهمواری، به صورت معناداری باعث کاهش تمایل رانندگان به توقف در حاشیه مسیر، کاهش آرامش روانی و افزایش احتمال مانورهای ناایمن در هنگام توقف می شود. همچنین رابطه معناداری میان شدت خرابی و بروز تصادفات واژگونی یا انحراف از مسیر مشاهده شد. نتایج این پژوهش می تواند در برنامه ریزی نگهداری پیشگیرانه روسازی، بهبود طراحی نقاط توقف و ارتقاء ایمنی سفر در جاده های برون شهری مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کیفیت روسازی ، خرابی سطح مسیر ، رفتار توقف راننده ، ایمنی سفر ، تحلیل رگرسیون ، بزرگراه ۴۴شاخص های خرابی روسازی (PCI ، IRI)