معماری بایوفیلیک و معماری بومی ایران؛ بازگشتی به طبیعت از دل سنت ها

معماری بایوفیلیک با تکیه بر پیوند ذاتی انسان و طبیعت، به عنوان رویکردی نوین در طراحی، تلاش می کند تا با بهره گیری از عناصر طبیعی، سلامت روانی و کیفیت زیستی انسان را ارتقا دهد. از سوی دیگر، معماری بومی ایران که حاصل تعامل طولانی مدت انسان با محیط، اقلیم و فرهنگ است، نمود بارزی از طراحی هماهنگ با طبیعت محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی میان اصول معماری بایوفیلیک و ویژگی های معماری بومی ایران، تلاش می کند میزان انطباق این دو رویکرد را ارزیابی و ظرفیت های الهام بخش معماری سنتی را برای طراحی معاصر شناسایی کند. روش تحقیق کیفی و توصیفی-تحلیلی است که با اتکا به مطالعات کتابخانه ای، تحلیل اسناد معتبر و نمونه های معماری سنتی ایران، انجام شده است. چارچوب نظری پژوهش بر اساس مولفه های شش گانه معماری بایوفیلیک (همچون ارتباط با طبیعت، استفاده از مصالح طبیعی، نور، تهویه، و فرم های ارگانیک) تدوین گردیده و سپس با ویژگی های کالبدی و فضایی معماری بومی تطبیق داده شده است. نتایج نشان می دهد که معماری بومی ایران، به ویژه در مناطق گرم و خشک، واجد ظرفیت های هم راستا با اصول طراحی بایوفیلیک است و می تواند الگویی ارزشمند برای خلق فضاهای معاصر پایدار، انسان محور و طبیعت گرا باشد.

کلیدواژه ها:

بایوفیلیک ، معماری بومی ، ارتباط انسان و طبیعت ، معماری پایدار ، طراحی محیط زیست گرا