عدالت اجتماعی و قرآن

یکی از واژه های پرطرفدار امروزین عدالت اجتماعی است. از دیرباز واژه عدالت جایگاه ویژه ای در فلسفه و حکومت داری داشته و گستره وسیعی از مباحث درباره آن مطرح شده است. به علت ویژگی های مختلف عدالت برای آن انواع و ابعادی مطرح کرده اند. یکی از مفهوم های پر کاربرد در این زمینه، عدالت اجتماعی است. عدالت اجتماعی مفهومی است که در سه سده گذشته به ویژه با دیدگاه های سوسیالیستی ساخته شد و با تعریف های ایدیولوزیک انحرافی توسعه داده شد.. دیدگاه های سوسیالیستی مفهوم عدالت را منحرف کرد و از مبناهای سنتی آن که مانند رعایت و دادن حق افراد، رعایت شایستگی ها و رعایت انصاف بود، دور کرد و در عمل به گرفتن حق برخی صاحبان حق و دادن آن به برخی که صاحب آن نیستند تبدیل شد. با وجود صراحت عدالت قرآنی به عنوان عدالت فردی در رفتار با دیگران برخی کوشیده اند با توجیه هایی غیرمستند، عدالت اجتماعی را به اسلام تعمیم دهند. این در حالی است که با بررسی قران در می یابیم که مفهوم رایج عدالت اجتماعی با عدالت قرانی ناسازگار است. اگر بخواهیم عدالتی اجتماعی با نگاه اسلامی مطرح کنیم بی شک چیزی متفاوت از عدالت اجتماعی با معنای رایج خواهد بود. این بررسی با روش تحلیل معناشناسی واژه عدالت در قران، ۳ بعد اصلی موضوع، هدف و فاعل عدالت قرآنی را استخراج و با تطبیق به مقایسه این ۳ بعد در عدالت قرانی و عدالت اجتماعی با معنای رایج بپردازد. نتیجه اینکه عدالت قرانی با عدالت اجتماعی با معنای رایج امروزین در هر ۳ بعد متفاوت است.

کلیدواژه ها:

Justice ، Quran ، Social Justice ، Ethics ، Economics ، عدالت ، قران ، عدالت اجتماعی ، اخلاق ، اقتصاد