شناسایی جهش های نوظهور در ژنوم میتوکندری بیماران مبتلا به اختلالات عصبی تخریبی نادر

اختلالات عصبی تخریبی نادر (Rare Neurodegenerative Disorders)، گروهی از بیماری های پیچیده با پیشرفت تدریجی و تظاهرات متنوع عصبی هستند که اغلب در اثر نقص در عملکرد سلولی و اختلال در متابولیسم انرژی ایجاد می شوند. در میان دلایل ژنتیکی این بیماری ها، جهش های ژنوم میتوکندری (mtDNA) نقش کلیدی دارند. میتوکندری به عنوان مرکز تولید انرژی سلول از طریق فسفریلاسیون اکسیداتیو، دارای ژنوم اختصاصی است که حاوی ۳۷ ژن می باشد. هرگونه جهش در این ژن ها می تواند عملکرد طبیعی سلول های عصبی را مختل کند و منجر به بروز ناهنجاری های شدید در بافت عصبی شود. با توجه به اهمیت بالای این جهش ها، شناسایی و تحلیل دقیق آن ها می تواند نقشی اساسی در درک پاتوفیزیولوژی اختلالات نادر ایفا کند.در این مطالعه، با استفاده از تکنولوژی توالی یابی نسل جدید (NGS) و روش های تحلیل بیوانفورماتیکی پیشرفته، نمونه های DNA میتوکندری استخراج شده از بیماران مبتلا به اختلالات عصبی تخریبی مورد بررسی قرار گرفتند. تمرکز اصلی پژوهش بر شناسایی جهش های نوظهور، نادر یا دارای الگوهای هتروپلاسمی بود که در ژن های کلیدی مانند ND۱، ND۴، CYB، COX۱ و ATP۶ شناسایی شدند. یافته ها نشان دادند که برخی از این جهش ها پیش تر در منابع علمی ثبت نشده اند و احتمالا از نوع نوظهور هستند. علاوه براین، الگوهای همبستگی بین شدت تظاهرات بالینی و درصد هتروپلاسمی برخی جهش ها مورد بررسی قرار گرفت که نشان دهنده نقش بالقوه این تغییرات ژنتیکی در شدت و نوع علائم بیماری است.نتایج تحقیق نشان می دهد که استفاده از ابزارهای دقیق ژنومیکس و الگوریتم های تحلیل داده می تواند به شناسایی الگوهای مولکولی جدید در این گروه از بیماران کمک کرده و راه را برای تشخیص زودهنگام، پایش بیماری و درمان های شخصی سازی شده هموار سازد. در پایان، پیشنهاد می شود توسعه بانک های اطلاعاتی جامع از جهش های mtDNA در جمعیت های گوناگون و ادغام آن ها با داده های بالینی بیماران، زمینه ساز گسترش پزشکی دقیق و پیش بینی بهتر روند بیماری در آینده خواهد بود.

کلیدواژه ها:

ژنوم میتوکندری ، اختلالات عصبی تخریبی نادر ، جهش نوظهور ، توالی یابی نسل جدید ، هتروپلاسمی ، پزشکی دقیق ، بیوانفورماتیک