تحلیل و بررسی ارزش ها و ضد ارزش های تعلیمی و اخلاقی در آثار عطار نیشابوری با تاکید بر منطق الطیر و تذکرهالاولیا

عطار نیشابوری، یکی از برجسته ترین شاعران و عارفان ادبیات فارسی، در آثار خود به ویژه منطق الطیر و تذکرهالاولیا، آموزه های اخلاقی و تعلیمی بسیاری را بازتاب داده است. او با بهره گیری از زبان نمادین و داستان های تمثیلی، مفاهیمی چون توکل، اخلاص، زهد، عشق الهی و شناخت نفس را به عنوان ارزش های مثبت ترویج می کند و در مقابل، ضد ارزش هایی همچون ریا، تکبر، حرص، دنیاطلبی و جهل را نکوهش می نماید. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-محتوایی در پی آن است که ارزش ها و ضد ارزش های اخلاقی و تعلیمی را در آثار برجسته ی عطار شناسایی، دسته بندی و تحلیل کند. هدف این مطالعه، تبیین نگرش تربیتی و اخلاقی عطار و میزان تاثیرگذاری این آموزه ها بر فرهنگ ایرانی-اسلامی است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که آموزه های عطار نه تنها جنبه های دینی و عرفانی دارند، بلکه از منظر تربیت فردی و اجتماعی نیز واجد اهمیت فراوان اند. این مقاله تلاش دارد ضمن استخراج مفاهیم ارزشی، نحوه ی بازنمایی آن ها را در بافت معنایی آثار عطار بررسی کرده و چشم اندازی تازه برای تحلیل متون عرفانی از منظر تعلیم و تربیت ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

عطار نیشابوری ، ارزش های اخلاقی ، ضد ارزش ، آموزش تعلیمی ، منطق الطیر ، تذکرهالاولیا ، ادبیات عرفانی.