بهبود چالش های رفتاری و افت تحصیلی محمدهادی دانش آموز دوره متوسطه اول مدرسه شهید خضری مادوان، از طریق راهبردهای جامع حمایتی-آموزشی و توانمندسازی فردی

پژوهش حاضر با هدف بررسی و بهبود مشکلات رفتاری بارز (پرخاشگری، عدم رعایت قوانین مدرسه، درگیری با همسالان) و افت تحصیلی دانش آموز مدرسه متوسطه اول شهید خضری مادوان انجام پذیرفت. محمدهادی، فرزند طلاق بوده و پدر وی درگیر اعتیاد به مواد مخدر است؛ این شرایط خانوادگی نابسامان، به عنوان عامل اصلی بروز رفتارهای ناسازگارانه و بی انگیزگی تحصیلی وی، که در مدرسه تحت عنوان “عقده ای” بودن تعبیر می شود، شناسایی گردید. این اقدام پژوهی با رویکردی کیفی و مبتنی بر چرخه عمل (برنامه ریزی، اجرا، مشاهده، بازاندیشی) در یک بازه زمانی سه ماهه (مثلا از مهرماه تا آذرماه سال تحصیلی …) به اجرا درآمد. برای گردآوری اطلاعات اولیه (شواهد ۱)، از روش های مشاهده مستقیم و نظام مند رفتار، مصاحبه عمیق با دانش آموز، مادر، معلمان، و مدیر مدرسه، و همچنین بررسی اسناد و سوابق تحصیلی و انضباطی وی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده های اولیه نشان دهنده نیاز مبرم محمدهادی به حمایت عاطفی، تقویت مهارت های اجتماعی، و ایجاد انگیزه تحصیلی بود. بر این اساس، مجموعه ای از راهکارهای مداخله ای شامل: برقراری رابطه مشاوره ای و حمایتی فردی، اجرای برنامه تقویت مثبت و قرارداد رفتاری، آموزش مهارت های کنترل خشم و ارتباط موثر، همکاری مستمر و هدفمند با مادر، و ارائه تکالیف و فعالیت های آموزشی متناسب با علایق و توانمندی های او، طراحی و اجرا گردید. پس از اجرای راهکارها، مجددا با استفاده از همان ابزارهای مرحله اول، داده ها (شواهد ۲) جمع آوری و با داده های اولیه مقایسه شد. نتایج نشان داد که اجرای راهبردهای ترکیبی منجر به کاهش معنادار در دفعات و شدت رفتارهای پرخاشگرانه، بهبود نسبی در میزان مشارکت کلاسی و انجام تکالیف، و افزایش سطح سازگاری اجتماعی محمدهادی گردیده است. همچنین، نگرش معلمان و مادر نسبت به وی مثبت تر شده و خود محمدهادی نیز احساس رضایت و آرامش بیشتری را گزارش نمود. این پژوهش نشان می دهد که با اتخاذ رویکردی همدلانه، علمی و مشارکتی می توان به بهبود وضعیت دانش آموزان با شرایط خانوادگی دشوار کمک شایانی نمود.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مشکلات رفتاری ، افت تحصیلی ، دانش آموزان طلاق ، اعتیاد والدین ، دوره متوسطه اول ، راهبردهای حمایتی ، توانمندسازی فردی ، مطالعه موردی ، مدرسه شهید خضری مادوان