اقدام پژوهی: افزایش انگیزه تحصیلی و مشارکت کلاسی مهران، دانش آموز با سابقه مردودی پایه نهم، از طریق راهبردهای شناختی، انگیزشی و حمایتی در مدرسه شهید خضری روستای مادوان

این اقدام پژوهی با هدف اصلی بهبود انگیزه تحصیلی، افزایش مشارکت کلاسی و در نهایت، پیشرفت تحصیلی مهران، دانش آموز پسر پایه نهم مدرسه متوسطه اول شهید خضری روستای مادوان، که دارای سابقه دو سال مردودی و تحصیل اجباری در این مقطع است، به اجرا درآمد. مسئله اساسی، بی انگیزگی، عدم مشارکت فعال و احساس بیگانگی مهران نسبت به محیط مدرسه و فرآیند یادگیری بود، هرچند که پس از گفتگوهای اولیه، از میزان تنش زایی او در کلاس کاسته شده بود. این پژوهش طی یک دوره زمانی مشخص (به عنوان مثال، سه ماهه دوم سال تحصیلی) توسط معلم راهنما/معلم یکی از دروس اصلی در محیط کلاس و مدرسه به اجرا درآمد. در مرحله اول (شواهد ۱)، اطلاعات از طریق مشاهده مستقیم و ثبت رفتارهای نشان دهنده بی انگیزگی (مانند عدم توجه، انجام ندادن تکالیف، عدم مشارکت در بحث ها)، بررسی سوابق تحصیلی (نمرات و دلایل مردودی)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با خود مهران (برای درک دیدگاه ها، علایق، و دلایل بی انگیزگی او)، و گفتگو با معلمان دیگر و در صورت امکان و صلاحدید، با خانواده او (برای شناخت بهتر شرایط و عوامل موثر) جمع آوری گردید. تحلیل این داده ها نشان داد که مردودی های مکرر، احساس ناکامی، فشار برای ادامه تحصیل و احتمالا عدم همخوانی علایق او با محتوای درسی، عوامل اصلی بی انگیزگی و عدم مشارکت او هستند. پس از تحلیل وضعیت، مجموعه ای از راهکارهای شناختی (تغییر نگرش نسبت به توانایی ها و یادگیری)، انگیزشی (ایجاد علایق جدید، مرتبط ساختن دروس با زندگی واقعی، دادن مسئولیت های متناسب) و حمایتی (ایجاد رابطه مثبت و همدلانه، تشویق و بازخورد مثبت) طراحی و اجرا شد. این راهکارها شامل: جلسات گفتگوی منظم و هدفمند با مهران، شناسایی و به کارگیری نقاط قوت و علایق او در فعالیت های کلاسی، ارائه تکالیف متناسب با سطح توانایی و علایق او، استفاده از روش های تدریس فعال و مشارکتی، واگذاری مسئولیت های کوچک و قابل مدیریت در کلاس، و ایجاد یک سیستم تشویقی مثبت بود. پس از اجرای این راهکارها، در مرحله دوم (شواهد ۲)، مجددا از طریق مشاهده رفتار، بررسی پیشرفت تحصیلی (کیفیت انجام تکالیف، نمرات مستمر)، گفتگو با مهران و معلمان دیگر، داده ها جمع آوری و تحلیل شدند. نتایج نشان دهنده افزایش قابل توجه در میزان مشارکت کلاسی مهران، بهبود در انجام تکالیف، علاقه بیشتر به برخی مباحث درسی، و تغییرات مثبت در نگرش او نسبت به مدرسه و یادگیری بود. این پژوهش نشان می دهد که با شناسایی دقیق دلایل بی انگیزگی و به کارگیری راهبردهای هدفمند و حمایتی، می توان حتی در دانش آموزانی با سابقه مردودی و تحصیل اجباری نیز تغییرات مثبتی ایجاد کرد و آن ها را به مسیر یادگیری بازگرداند

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت کلاسی ، دانش آموز با سابقه مردودی ، پایه نهم ، راهبردهای شناختی ، راهبردهای انگیزشی ، حمایت تحصیلی ، مدرسه روستایی