تحقیقات دانشگاهی؛ از نظر تا عمل (تحلیلی معطوف به برنامه هفتم پیشرفت)

در این مقاله موضوع مهم تحقیقات دانشگاهی از پایگاه اثر بخشی اجتماعی مورد بحث و تحلیل قرار می گیرد. تحلیل، داوری، و پیشنهادهای این پژوهش، مقید به اهداف کمی و کیفی مندرج در فصل ۲۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت شده است. مقاله در دو بخش نظم یافته است. بخش اول شامل ملاحظات عمومی و نظری است که حاوی نگاهی به پیشینه پژوهش، بررسی و استخراج موارد مرتبط از قانون برنامه هفتم می باشد. بخش دوم مقاله، تحقیقات دانشگاهی را از منظر کاربردی و اثر بخشی اجتماعی بررسی و تحلیل می کند. پیشنهادهایی برای سو گیری بیشتر تحقیقات دانشگاهی در جهت پاسخگویی به نیازهای اجتماعی ارائه می شود. نکته بسیار مهم آنست که برنامه هفتم از یکسو بر حفظ ( و ارتقای) رتبه علمی ایران در سطح بین المللی و نیز نیل به مرجعیت علمی در سطح منطقه تاکید دارد؛ از سوی دیگر خواستار انجام تحقیقات جهت مند و تقاضا محور است. در نتیجه، وفق اهداف کمی و کیفی برنامه هفتم پیشرفت، باید توازنی بین تحقیقات نظری که جهت گیری آن حفظ رتبه علمی ۱۴ در مقیاس بین المللی است، و تحقیقات معطوف به کاربرد که جهت گیری آن تجاری سازی نتایج تحقیقات است، برقرار شود. پژوهش حاضر تلاش دارد پیشنهادهایی برای تامین همزمان هر دو هدف اساسی داشته باشد. در ضمن، تلاش شده است که ساز و کار اجرایی پیشنهادی بیشتر ناظر به واقعیت های میدانی آموزش عالی کشور باشد تا نظریه پردازی های تئوریک. بر این اساس، پژوهش حاضر اتخاذ سیاستی را پیشنهاد می کند که در بخش آموزش به مدل تی( T ) مشهور، و در بخش پژوهش رهیافت «نظر و عمل در تحقیقات دانشگاهی»، نامیده شده است. در پیوست مقاله مقدمه ای نظری در رابطه با علم و عمل در برخی از منابع علمی دوره اسلامی می باشد. افزون بر این، به نسبت نظر و عمل، با مورد کاوی ریاضی و فیزیک، در آثار علمی دانشمندان دوره درخشش تمدن اسلامی اشاره می شود. دلیل طرح این موضوع، همراستایی آنها با جهت گیری توصیفی - تحلیلی پژوهش حاضر است.

کلیدواژه ها:

تحقیقات دانشگاهی ، تجاری سازی jتحقیقات ، علم و فناوری ، مهارت آموزی ، برنامه هفتم پیشرفت