نقش ادراک از خود در سلامت روانی و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان

ادراک از خود به عنوان یکی از مولفه های بنیادین روان شناسی تربیتی، نقش مهمی در شکل گیری شخصیت، سلامت روانی و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. تصویری که دانش آموز از خویشتن در ذهن دارد، می تواند جهت گیری او نسبت به تجربه های زندگی، ارتباط با دیگران، میزان عزت نفس و کیفیت عملکرد تحصیلی را تحت تاثیر قرار دهد. در سال های اخیر، توجه روزافزونی به پیوند بین خودپنداره و ابعاد روانی-اجتماعی دانش آموزان شده است، به گونه ای که بسیاری از ناهنجاری های رفتاری، اختلالات هیجانی و مشکلات سازگاری در مدرسه با ادراک منفی از خود در ارتباط دانسته می شوند. هدف این مقاله تحلیل نقش ادراک از خود در سلامت روانی و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان است؛ به طوری که با مرور نظریه های روان شناختی و یافته های پژوهشی داخلی و بین المللی، مسیرهای علی، متغیرهای میانجی و عوامل موثر بر این سازه تبیین شده است. روش این پژوهش از نوع تحلیل-مروری است و با استناد به منابع علمی معتبر، به بررسی رابطه متقابل بین ادراک از خود، سلامت روانی و رفتارهای اجتماعی پرداخته شده است. در این راستا، نقش نهادهای مختلف همچون خانواده، مدرسه، رسانه ها و ویژگی های فردی در تقویت یا تضعیف خودپنداره تحلیل شده و همچنین پیامدهای منفی ادراک منفی از خود نظیر افت تحصیلی، پرخاشگری، انزوا و اضطراب بررسی گردیده است. در پایان، راهکارهایی آموزشی و روان شناختی برای پرورش ادراک مثبت از خود در محیط های آموزشی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

ادراک از خود ، سلامت روانی ، رفتار اجتماعی ، عزت نفس ، دانش آموزان