بررسی تاثیر شاخص نوسان جنوبی (SOI) بر بارش و رطوبت نسبی نقاط مختلف کشور ایران

اقلیم حاصل واکنش های جو و اقیانوس با یکدیگر است که به صورت سیل، رانش زمین، رویدادهای حدی یا فرین، خودنمائی می کند. شاخص های دورپیوندی از این دسته می باشند. در این پژوهش اثرات شاخص(SOI) Southern Oscillation Index بر دو مولفه بارش و رطوبت نسبی در ۲۱ ایستگاه سینوپتیک اصلی در کشور ایران در یک دوره ۳۰ ساله با استفاده از روش آنالیز  تحلیل عاملی  به همراه ۱۲ شاخص دور پیوندی و دو متغیر وابسته  مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. با توجه به ماتریس همبستگی داده های آنالیز تحلیل عاملی ، ارتباط بین اینکه کدام دور پیوندی اثر بیشتری را در بررسی همزمان مولفه های جوی دارد را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و مشخص شد نوسان جنوبی نقش بیشتری را نسبت به سایر شاخص ها داشته اشت. داده ها به صورت میانگین های سه ماهه ماه اکتبر تا ژوئن مد نظر قرار گرفته است. نتایج نشان دهنده تاثیر متفاوت شاخص نوسان جنوبی در ایستگاه های مختلف است.  نتایج نشان داد که  تعدادی از ایستگاه ها در نقاط مختلف رابطه معنی داری را با شاخص نشان ندادند. بالاترین میزان همبستگی شاخص با مولفه های بارش و رطوبت نسبی مربوط به ایستگاه شیراز و با میزان همبستگی ۵۸ درصد محاسبه شده است. اقلیم متفاوت این منطقه خصوصا در نواحی جنوبی آن از دیگر نتایج بارز این پژوهش است اگرچه این منطقه با تنوع آب وهوایی که دارد بیشتر تحت تاثیر جریانات موسمی هند و دریای مدیترانه است توصیه می گردد در پژوهش های اینده اهیمت تغییر اقلیم و یکی از جلوه های آن گرمایش جهانی مد نظر قرار گیرد .

کلیدواژه ها:

شاخص دورپیوندی ، تنوع اقلیم ، بارش و رطوبت نسبی ، ایستگاه سینوپتیک