تحلیل تطبیقی حرکات خورشید در بستر آموزه های قرآنی و پارادایم های کیهان شناختی

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی بازتاب حرکات خورشید در دو ساحت معرفتی متمایز، شامل آموزه های وحیانی قرآن کریم و پارادایم های علمی کیهان شناختی می پردازد. مسئله اصلی تحقیق، واکاوی چگونگی نگرش این دو حوزه به پدیده حرکت خورشید و بررسی نقاط اشتراک و افتراق احتمالی آن ها در گذر تاریخ علم و تطور فهم بشری است. با عنایت به اشارات متعدد قرآن کریم به پدیده های کیهانی و تاکید بر نظم و پویایی عالم هستی و نیز تحولات بنیادین در مدل های کیهان شناختی از هیئت بطلمیوسی زمین مرکز تا پارادایم خورشیدمرکزی و یافته های نوین اختر فیزیک در خصوص انواع حرکات واقعی خورشید، این پژوهش با روش تحلیلی-تطبیقی به بررسی این موضوع می پردازد. این مقاله با تحلیل آیات کلیدی قرآن کریم مرتبط با حرکت خورشید و واکاوی دلالت های تفسیری و علمی واژگان مربوطه و همچنین تبیین سیر تاریخی مدل های کیهان شناختی و شناخت علمی حرکات وضعی، درونی، انتقالی، و دورانی خورشید در اختر فیزیک معاصر، می کوشد تا ابعاد جدیدی از سازگاری احتمالی میان آموزه های دینی و یافته های علمی را روشن سازد. نتایج این تحقیق می تواند به درک عمیق تری از وجوه علمی اشارات قرآنی و نیز تعامل میان دین و علم در تبیین پدیده های طبیعی منجر گردد و بر اهمیت رویکردهای تطبیقی در پژوهش های میان رشته ای تاکید ورزد. واژگان کلیدی قرآن کریم، حرکات خورشید، کیهان شناسی، هیئت بطلمیوسی، هیئت کوپرنیکی. ۱. مقدمه در بستر تاریخ پرفراز و نشیب اندیشه بشری، تبیین جایگاه انسان و هستی همواره دغدغه ای محوری بوده است. در این میان، پدیده های عظیم کیهانی، به ویژه خورشید به عنوان کانون نظام سیاره ای ما، از دیرباز مورد تامل و تفحص قرار گرفته اند. پژوهش حاضر با مسئله محوری تحلیل تطبیقی چگونگی بازتاب حرکات خورشید در دو ساحت معرفتی دینی و علمی شکل گرفته است. اهمیت و ضرورت این پژوهش از آن روست که آموزه های وحیانی قرآن کریم، به عنوان منبع اصیل معرفت دینی، اشارات دقیقی به پدیده های کیهانی دارند که در گذر اعصار و با پیشرفت خیره کننده دانش بشری، ابعاد جدیدی از آن ها مکشوف گردیده است. از سوی دیگر، علم کیهان شناسی، با ارائه پارادایم ها و مدل های گوناگون، در صدد تبیین علمی این پدیده ها برآمده است. نوآوری این مقاله در رویکرد تطبیقی آن نهفته است؛ بدین معنا که با قراردادن آموزه های قرآنی در کنار پارادایم های کیهان شناختی از منظر تاریخی و علمی معاصر، به واکاوی وجوه اشتراک و افتراق این دو ساحت در تبیین حرکات خورشید می پردازد. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیلی-تطبیقی است

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، حرکات خورشید ، کیهان شناسی ، هیئت بطلمیوسی ، هیئت کوپرنیکی