تاثیر عملیات آبخیزداری در مدیریت منابع آب و تغذیه آبخوانها (مطالعه موردی: حوضه حاجی عرب)

ارزیابی پروژه های آبخیزداری امروزه از بنیادین ترین مسائلی است که در کشورها به منظور برنامه ریزی های آینده در زمینه طرح های اجرایی و مدیریت منابع طبیعی انجام می گیرد. اجرای عملیات آبخیزداری موجب استفاده یکپارچه از زمین، پوشش گیاهی و آب با هدف حفظ خدمات هیدرولوژیکی و کاهش تاثیرات منفی در پایین دست یا آبهای زیرزمینی می شود. از ویژگی های اصلی مدیریت حوزه آبخیز پتانسیل بهبود اثرات منابع طبیعی پایین دست ناشی از فعل و انفعالات آب و زمین و همچنین تغذیه آبخوانها می باشد. با توجه به بحران جدی آب و افت شدید سطح آب زیرزمینی که خود باعث افزایش نفوذ جبهه های آب شور، تحکیم و نشست لایه های نگهدارنده ی آب سفره و در نتیجه کاهش دبی آب چاه ها می گردد، مهم ترین هدف در این طرح انجام اقداماتی جهت رفع مشکل کم آبی و تغذیه آبخوان است. بر این پایه تحقیق با هدف ارزیابی تاثیر فعالیت های آبخیزداری از جمله تاثیر پوشش گیاهی بر تغذیه آبخوان ها و گروه های هیدرولوژیک خاک در حوزه آبخیز رودخانه حاجی عرب واقع در استان قزوین مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین احداث سد و سازه های کنترل سیالب می توانند ب ا کاهش سرعت جریان آب و افزایش مسیر جریان، زمان تمرکز را افزایش دهند. نتایج نشان داد که فعالیت های آبخیزداری تاثیرات مهمی در کاهش دبی اوج سیالب دارند و میزان رواناب در حوضه را به میزان ۳۵ الی ۶۰ درصد کاهش می دهند.

کلیدواژه ها:

عملیات آبخیزداری ، پوشش گیاهی ، تغذیه آبخوان ، رودخانه حاجی عرب ، رواناب