پیامدهای زیست محیطی کشاورزی قراردادی

زمینه و هدف: کشاورزی قراردادی به طور فزاینده ای در کشورهای درحال توسعه برای پیوند دادن کشاورزان خرده مالک به بازارهای صادراتی استفاده می شود. علی رغم وجود ادبیات گسترده در مورد اثرات اقتصادی کشاورزی قراردادی، مطالعات بسیار کمی اثرات آن را بر محیط زیست و عملیات پایدار زراعی بررسی کرده اند. با توجه به رابطه بین کشاورزی و محیط زیست؛ هرگونه کاهش کیفیت محیط زیست می تواند بر عملکرد و تولید محصولات کشاورزی اثرگذار باشد؛ بنابراین بررسی ابعاد زیست محیطی کشاورزی قراردادی بسیار مهم حیاتی است.

روش بررسی: این پژوهش یک مرور نظام مند است که بر اساس فرایند PRISMA انجام شده است. برای جمع آوری اطلاعات از روش های مطالعات کتابخانه¬ای و اسنادی استفاده شده است و منابع مناسب از طریق مرور نظام¬مند پالایش و انتخاب شدند. در این مطالعه مروری در مرحله اول ۵۳ مقاله که در زمینه کشاورزی قراردادی، اثرات زیست محیطی کشاورزی و عوامل موثر بر آن آن نگاشته شده بود بررسی شدند و طی یک فرایند غربالگری سه مرحله ای از میان مقالات مرتبط در این زمینه ۳۲ بررسی شد.

یافته ها: بررسی مقالات نشان داد برخی از پیامدهای و اثرات کشاورزی قراردادی مانند افزایش دانش کشاورزان، افزایش بهره وری، افزایش درآمد کشاورزان و قابلیت ردیابی محصول می تواند اثرات زیست محیطی مطلوبی به دنبال داشته باشد و استفاده بیشتر از مواد شیمیایی که معمولا در چارچوب قراردادها ارائه می شود، استفاده فشرده از زمین، و گسترش کشت تک محصولی تهدید بزرگی برای اکوسیستم ها هستند که بر پویایی چشم انداز روستایی تاثیر می گذارند. بر این اساس می توان گفت که عدم توجه به ملاحظات زیست محیطی در کشاورزی قراردادی، می تواند خسارات جبران ناپذیری به بار آورد.

بحث و نتیجه گیری: بر اساس نتایج این پژوهش، سیاست گذاران و برنامه ریزان باید چارچوبی با سیاست گذاری هماهنگ در دو بخش کشاورزی و منابع طبیعی ایجاد کنند تا ضمن افزایش حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست، از مزایای کشاورزی قراردادی نیز بهره مند شوند.

کلیدواژه ها:

اثرات زیست محیطی ، توسعه پایدار ، کشاورزی قراردادی.