رویکرد معناشناختی فاضل صالح السامرائی از آرایش واژگانی آیات قرآن (موردپژوهی جلد چهارم کتاب علی طریق التفسیر البیانی، سوره انبیاء)

چکیدهیکی از ویژگی های لطیف زبان قرآن، چینش واژگانی خاص و معنادار آن است که از نظمی دقیق حکایت دارد. این ساختار منظم از دیرباز ذهن بسیاری از مفسران و علمای قرآن پژوه را به خود جلب ساخته و در پی کشف ویژگی های زبانی و ادبی آن برآمده اند. فاضل صالح السامرائی یکی از پژوهشگرانی است که در آثار متعدد قرآنی خود در صدد تحلیل و بررسی این مهم برآمده است. وی با شم زبانی خود فعل و انفعالات زبانی و هنری موجود در ساخت آیات را می سنجد و با عیار عقل به ارزیابی آن ها می پردازد. در دیدگاه وی کارکرد بلاغی و نقش زیباشناسانه با کارکرد نحوی کلام درهم آمیخته است و هر تغییر سبکی به ظاهر کوچکی، برای انتقال حجم خاصی از معنا بوده است. در پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی، تلاش گردید ضمن بیان رویکرد سامرائی در تحلیل ادبی آیات قرآن در کتاب علی طریق التفسیر البیانی، به کارکرد معنایی آرایش واژگان در سوره «انبیاء» پرداخته شود. جستار حاضر نشان می دهد سامرائی در تحلیل معنایی به سیاق آیات، ژرف ساخت آن، روابط همنیشنی و تطبیق آیات عنایتی ویژه دارد. وی در کنار تحلیل چینش و مرتبه الفاظ در آیات سوره انبیاء و کشف دلالت های آن، به مقایسه نظم واژگانی برخی از آیات این سوره با آیات مشابه دیگر پرداخته و مبنای همه تمایزات را سیاق و مقام این سوره می داند. کلیدواژه ها: قرآن کریم، علی طریق التفسیر البیانی، سوره انبیاء، آرایش واژگان، سامرائی.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: قرآن کریم ، علی طریق التفسیر البیانی ، سوره انبیاء ، آرایش واژگان ، سامرائی