شیوه تاریخ نگاری محمد بن محمد الیمانی: در گفتمان تاریخ نگری و تاریخ نگاری اسماعیلیان

محمد بن محمد الیمانی از مولفان دربار العزیز بالله پنجمین خلیفه فاطمی است. رساله کوتاه سیره الحاجب تنها متن بر جای مانده از اوست که دارای محتوایی تاریخ نگارانه است. این رساله به دستور خلیفه وقت و به شیوه نقلی به روایت رویداهای مربوط به قدرت یابی فاطمیان ما بین سال های ۲۸۶ تا ۲۹۷ هجری بر اساس روایات جعفر بن علی الحاجب پیشکار مخصوص عبیدالله المهدی می پردازد. دورانی یازه ساله از تاریخ فاطمیان که با اعلام امامت از سوی عبیدالله المهدی آغاز، و با استقرار دولت فاطمیان در رقاده خاتمه می یابد. این رساله تنها منبع فاطمی است که بطور خاص و از زاویه دید درون تشکیلاتی، دورانی مبهم از تاریخ فاطمیان را روایت می کند. در این مقاله تلاش شده است بر اساس شاخصه های نگرشی و نگارشی حاکم بر تاریخ نگاری اسماعیلیان، متن رساله سیره الحاجب از منظر موضوع نگارش تاریخ، روش و رویکرد مسلط بر شیوه نگارش تاریخ، و منابع نقل روایات تاریخی مورد بررسی و تحلیل علمی قرار گیرد. شیوه پژوهش در این مقاله، تحلیل محتوای کیفی و گردآوری داده ها مبتنی بر جستجوی کتابخانه ای است.

کلیدواژه ها:

فاطمیان ، تاریخ نگاری ، سیره الحاجب ، محمد بن محمد الیمانی