تاثیر سلامت روان معلمان بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان استثنایی

سلامت روان معلمان به ویژه در محیط های آموزشی ویژه، نظیر مدارس دانش آموزان استثنایی، از عوامل تعیین کننده در کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان محسوب می شود. معلمان این دسته از دانش آموزان با فشارهای روانی، عاطفی و کاری بیشتری نسبت به همتایان خود در مدارس عادی روبه رو هستند که در صورت فقدان سلامت روان کافی، می تواند به بروز فرسودگی شغلی، کاهش انگیزه و کاهش کیفیت آموزش منجر شود. هدف این مقاله، مرور و تحلیل پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ در حوزه تاثیر سلامت روان معلمان بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان استثنایی است.برای گردآوری داده ها، از پایگاه های اطلاعاتی CIVILICA و منابع علمی داخلی بهره گرفته شده و ۹ منبع علمی شامل همایش های ملی و بین المللی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته های حاصل از تحلیل مطالعات نشان می دهد که سلامت روان معلمان با مولفه هایی همچون رضایت شغلی، تاب آوری، خودتنظیمی و حمایت سازمانی رابطه معناداری با عملکرد تحصیلی دانش آموزان استثنایی دارد. به طور خاص، معلمانی که از سلامت روان مطلوب تری برخوردارند، تعاملات آموزشی موثرتری با دانش آموزان داشته، از روش های تدریس خلاقانه تری بهره می گیرند و در ایجاد محیطی حمایتگر برای یادگیری دانش آموزان استثنایی نقش فعالی ایفا می کنند.در مقابل، ضعف در سلامت روان معلمان موجب افت انگیزش، کاهش کیفیت تدریس و ناتوانی در مدیریت نیازهای خاص دانش آموزان شده و مستقیما بر افت تحصیلی آنان تاثیر می گذارد. در پایان، بر ضرورت توجه نظام آموزش وپرورش به سلامت روان معلمان مدارس استثنایی و طراحی برنامه های حمایتی چندسطحی برای ارتقاء آن تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، معلمان مدارس استثنایی ، عملکرد تحصیلی ، آموزش ویژه ، فرسودگی شغلی ، خودتنظیمی ، رضایت شغلی