نقش خودارزیابی و همتاسنجی در پرورش نگاه خلاقانه

چکیدهخودارزیابی و همتاسنجی به عنوان دو راهبرد موثر در فرایند یاددهی–یادگیری، نقش مهمی در ارتقاء تفکر انتقادی، خودآگاهی و در نهایت پرورش نگاه خلاقانه در دانش آموزان ایفا می کنند. در نظام های آموزشی نوین، تاکید بر یادگیری فعال و مشارکتی باعث شده است که ارزشیابی دیگر صرفا یک ابزار سنجش عملکرد نباشد، بلکه بستری برای رشد ذهنی و پرورش خلاقیت تلقی شود. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی تاثیر خودارزیابی و همتاسنجی بر توسعه ی نگرش خلاق در دانش آموزان می پردازد.یافته ها نشان می دهند که خودارزیابی به دانش آموزان این امکان را می دهد تا به بازاندیشی در مورد عملکرد و فرایند یادگیری خود بپردازند، نقاط قوت و ضعف خود را بشناسند و در اصلاح عملکرد خود نقش فعالی داشته باشند. از سوی دیگر، همتاسنجی با ایجاد فضایی برای تبادل بازخورد سازنده و مشاهده دیدگاه های متنوع هم سالان، زمینه ساز توسعه مهارت های بین فردی، احترام به تفاوت ها، و الهام گیری از ایده های نوآورانه دیگران می شود.این فرایندها نه تنها حس مسئولیت پذیری و خودتنظیمی را در دانش آموزان تقویت می کنند، بلکه باعث می شوند آنان به جای تمرکز صرف بر نتیجه، بر مسیر یادگیری و خلق ایده های جدید تاکید داشته باشند. بهره گیری معلمان از روش های متنوع خودارزیابی و همتاسنجی، از جمله استفاده از فرم های بازخورد، بحث های گروهی و چک لیست های خلاقانه، می تواند این رویکردها را اثربخش تر سازد.در نهایت، مقاله بر ضرورت آموزش مهارت های ارزشیابی به دانش آموزان و فرهنگ سازی در مدارس برای پذیرش این نوع ارزشیابی تاکید دارد، چرا که نگاه خلاقانه در بستری از خودآگاهی، تعامل و بازخورد رشد می یابد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: خودارزیابی ، همتاسنجی ، خلاقیت ، یادگیری مشارکتی ، تفکر انتقادی ، خودتنظیمی ، بازخورد سازنده.