ارزیابی اثر پیش تیمارهای مختلف بذر بر ویژگی های جوانه زنی و رشد اولیه گیاه دارویی شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) تحت شرایط تنش شوری

شوری خاک یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده جوانه زنی و استقرار اولیه گیاهان به شمار می رود. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف پرایمینگ بذر بر صفات جوانه زنی و رشد گیاهچه شنبلیله تحت شرایط تنش شوری، به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰۱ در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل پنج سطح پرایمینگ (شاهد (بدون پرایمینگ)، هیدروپرایمینگ به مدت ۲۴ و ۴۸ ساعت با آب مقطر، نیترات پتاسیم ۳ درصد و سالیسیلیک اسید ۵ درصد) و چهار سطح شوری (۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلی مولار NaCl) بود. نتایج تجزیه واریانس نشان دهنده اثر معنی دار تیمارهای پرایمینگ و شوری، و نیز اثر متقابل آن ها بر درصد و سرعت جوانه زنی، طول ساقه چه و شاخص های رشد گیاهچه بود. در بالاترین سطح شوری (۱۵۰ میلی مولار)، تیمار هیدروپرایمینگ موجب حفظ کامل درصد جوانه زنی (۱۰۰ درصد) شد. همچنین، پرایمینگ ۲۴ ساعته با آب مقطر در بهبود سرعت جوانه زنی و رشد اولیه گیاهچه نسبت به سایر تیمارها عملکرد مطلوب تری داشت. نتایج نشان می دهد که شنبلیله گیاهی نسبتا مقاوم به شوری است و پیش تیمار بذر به ویژه به روش هیدروپرایمینگ می تواند به طور موثری موجب بهبود صفات مرتبط با استقرار گیاهچه در شرایط شور شود.

کلیدواژه ها:

جوانه زنی ، پرایمینگ بذر ، تنش شوری ، شنبلیله ، رشد گیاهچه.