ارزیابی تیمار بیوپرایمینگ و تنش شوری بر خصوصیات جوانه زنی بذر، رشد و رنگدانه های فتوسنتزی گیاه شاهی

به منظور ارزیابی تاثیر بیوپرایمینگ بر خصوصیات جوانه زنی گیاه شاهی در شرایط تنش شوری طبیعی، آزمایشی در سال ۱۳۹۳ در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه شاهد با استفاده از طرح کاملا تصادفی و در سه تکرار انجام شد. عوامل مورد بررسی شامل روش های بیوپرایمینگ در چهار سطح (شاهد یا عدم تلقیح، تلقیح با قارچ تریکودرما، تلقیح با باکتری سودوموناس فلورسنت و تلقیح ترکیبی قارچ تریکودرما و باکتری سودوموناس فلورسنت به مدت ۲ ساعت) و سطح شوری طبیعی دریاچه قم در چهار سطح (شاهد یا آب مقطر، ۵/۲، ۵ و ۵/۷ دسی زیمنس بر متر) بودند. صفات مورد ارزیابی در این پژوهش شامل درصد جوانه زنی، تعداد گیاهچه نرمال، طول گیاهچه، میانگین مدت زمان جوانه زنی و سرعت جوانه زنی بودند. نتایج نشان داد که بیوپرایمینگ تاثیر معنی داری بر تمامی صفات مورد اندازه گیری در سطح احتمال یک درصد داشت. تنش شوری بر تعداد گیاهچه نرمال در سطح احتمال یک درصد و بر طول گیاهچه در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بود. همچنین، افزایش شوری منجر به کاهش تعداد گیاهچه نرمال شد. اثر متقابل این دو عامل تنها بر میزان رنگیزه های فتوسنتزی در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود و در سایر صفات غیرمعنی دار شد. بیشترین درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی و تعداد گیاهچه نرمال به تیمار تلقیح با باکتری سودوموناس فلورسنت تعلق داشت. کمترین مقادیر این شاخص ها در تیمار شاهد (عدم تلقیح) مشاهده شد. تلقیح بذر گیاه شاهی با باکتری سودوموناس فلورسنت به عنوان روشی موثر در بهبود خصوصیات جوانه زنی و تحمل به تنش شوری شناخته شد. با این حال، افزایش سطح شوری موجب کاهش تعداد گیاهچه نرمال و طول گیاهچه شد. بنابراین، استفاده از بیوپرایمینگ به ویژه با باکتری سودوموناس فلورسنت می تواند به عنوان یک راهکار مدیریتی برای بهبود عملکرد گیاه شاهی در شرایط تنش شوری پیشنهاد شود.

کلیدواژه ها:

جوانه زنی ، گیاهچه نرمال ، شاهی ، شوری طبیعی.