بررسی خصوصیات جوانه زنی بذر و رشد گیاهچه شاهی تحت اثر هورمون و تنش شوری

به منظور بررسی تاثیر پیش تیمار ایندول استیک اسید (IAA) بر ویژگی های جوانه زنی و شاخص های رشد گیاه شاهی تحت شرایط تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال ۱۳۹۴ در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه شاهد انجام شد. عوامل مورد بررسی شامل هورمون اکسین (ایندول استیک اسید) در سه سطح (۰، ۲/۰ و ۵/۰ میلی گرم در لیتر) و تنش شوری ناشی از نمک دریاچه قم در چهار سطح (۰ (آب مقطر)، ۵/۲، ۵ و ۵/۷ دسی زیمنس بر متر) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که پیش تیمار اکسین بر میانگین مدت زمان جوانه زنی و ضریب جوانه زنی، و همچنین تنش شوری بر طول ریشه چه و گیاهچه شاهی، تاثیر معنی داری نداشت. اثر متقابل پیش تیمار بذر با اکسین و تنش شوری بر درصد جوانه زنی، طول ریشه چه، ساقه چه، گیاهچه و ضریب آلومتری در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. با افزایش غلظت اکسین، تعداد گیاهچه های نرمال افزایش و تعداد گیاهچه های غیرنرمال کاهش یافت. پیش تیمار بذر با ایندول استیک اسید باعث کاهش شاخص های رشد گیاه شاهی شد. افزایش تنش شوری موجب افزایش میانگین مدت زمان جوانه زنی و کاهش ضریب سرعت جوانه زنی شد. همچنین، غلظت ۰.۵ میلی گرم بر لیتر پیش تیمار ایندول استیک اسید باعث کاهش درصد جوانه زنی گردید. این یافته ها نشان می دهند که استفاده از ایندول استیک اسید در غلظت های بالاتر ممکن است تاثیرات منفی بر جوانه زنی و رشد گیاه شاهی داشته باشد، به ویژه در شرایط تنش شوری. بنابراین، استفاده از غلظت های بهینه این هورمون می تواند به عنوان یک راهکار مدیریتی برای بهبود تحمل گیاه شاهی به شوری مورد توجه قرار گیرد. پیش تیمار بذر با ایندول استیک اسید در غلظت های پایین تر (مانند ۲/۰ میلی گرم بر لیتر) می تواند به بهبود خصوصیات جوانه زنی و رشد گیاه شاهی در شرایط تنش شوری کمک کند، اما غلظت های بالاتر ممکن است اثرات منفی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

ایندول استیک اسید ، جوانه زنی بذر ، شوری طبیعی ، شاهی.