ساختار حکمرانی تجارت خارجی کشور با تکیه بر نگاشت نهادی

نقش آفرینی نهادهای متعدد و متنوع درفرآیندهای تجاری همواره به عنوان یکی از چالش های عرصه تجارت خارجی کشور مطرح می شود. از این رو در پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد نگاشت نهادی و با نگرشی جامع تلاش شده تا نهادهای دخیل به عنوان اصلی ترین بازیگران حوزه تجارت و کارکردهای هر یک در فرآیندهای صادارتی در چارچوب نظریه حکمرانی شناسایی شود تا به وسیله آن فهم گسترده تری نسبت به پیچیدگی های سیستمی کسب نمود. یافته های این پژوهش که بر پایه مطالعات اسنادی و برگزاری مصاحبه با ذینفعان کلیدی تدوین شده بر نقش آفرینی نهادهای هم تراز، هم سطح و فقدان راهبری واحد در نظام تجاری دلالت دارد. طبعا کلان مسئله فوق موجب موازی کاری، کندی نظام تصمیم گیری، عملکرد جزیره ای، عدم ارائه طرح های توسعه بخش و عدم تناسب یا وحدت سیستمی می شود. در نتیجه بخشی نگری و تک بعدی نگریستن مسائل توسط ذی مدخلان، گونه ای خطای حکمرانی بوده که پیامدهای نامطلوبی را برای نظام تجاری کشور ایجاد می کند. این درحالی است که نگاه فرابخشی به مقوله تجارت خارجی یکی از الزامات بنیادین و گمشده ی حکمرانی تجاری است. از این رهگذر لازم است برای معماری حکمرانی تجاری در کشور از نگاه های تقلیل گرایانه گذر کرده و برخلاف مدیریت سنتی که در فرآیندی متصلب، غیرقالب انعطاف و بروکراتیک تعریف می شد، به سوی نظام حکمرانی سازگارانه، انطباقی و انعطاف پذیر حرکت کرد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تجاری ، نگاشت نهادی ، تجارت خارجی ، ناهماهنگی نهادی ، صادرات