شایستگی اجتماعی دانش آموزان از دریچه کتب درسی همراه با بررسی میزان برخورداری دانش آموزان از ابعاد شایستگی اجتماعی

کسب و توسعه شایستگی اجتماعی اهمیت زیادی برای دانش آموزان دارد. کودکانی که از نظر اجتماعی شایسته هستند از بهزیستی، موفقیت تحصیلی، ابعاد سلامتی و پیشرفت بیشتری برخوردارند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف میزان توجه کتب درسی به آموزش و کسب شایستگی اجتماعی دانش آموزان، همراه با سنجش میزان برخورداری دانش آموزان از ابعاد شایستگی اجتماعی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و بر اساس ماهیت و شیوه گردآوری داده ها، ترکیبی از تحلیل محتوا کمی و توصیفی- تحلیلی بود. جامعه پژوهش در بخش تحلیل محتوای کمی با نظر اساتید و متخصصان و با توجه به هدف پژوهش، محتوای برنامه مطالعات اجتماعی آموزش و پرورش ایران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که مجموعه این محتواها ۴ جلد کتاب درسی را شامل می شد. از آنجا که ضرورت بررسی تمامی محتواها وجود داشت، نمونه گیری انجام نشد و کل جامعه مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین جامعه آماری در بخش تحلیلی شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر پایه ششم، هفتم، هشتم و نهم شهرستان نور در سالتحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ به تعداد ۲۱۹۰ دانش آموز بود که با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۳۲۷ دانش آموز به عنوان نمونه با استفاده روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش نیز شامل چک لیست تحلیل محتوا و پرسشنامه شایستگی اجتماعی فلنر و همکاران (۱۹۹۰) بود. پس از تهیه چک لیست نشانگان شایستگی اجتماعی و تکمیل پرسشنامه ها به تجزیه و تحلیل داده ها بدست آمده پرداخته شد که نتایج پژوهش در بخش تحلیل محتوا حاکی از آن بود که در محتوای کتب درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی به ابعاد شایستگی اجتماعی توجه متوازنی نشده است و فقط میزان توجه به بعد مهارت های رفتاری تا حدی مطلوب است و بقیه ابعاد در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. همچنین نتایج بخش تحلیلی نیز نشان داد که میانگین نمرات شایستگی اجتماعی دانش آموزان ایرانی کمتر از حد متوسط است و از وضعیت مطلوبی قرار ندارد.

کلیدواژه ها:

واژ گان کلیدی: شایستگی اجتماعی ، کتب درسی ، دانش آموزان ، مدرسه