الزامات عملکردی و غیر عملکردی سامانه پزشکی از راه دور برای مدیریت درد مزمن

مقدمه: با گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات، سامانه های پزشکی از راه دور به یکی از ابزارهای کلیدی در ارتقای کیفیت خدمات درمانی تبدیل شده اند. این سامانه ها امکان ارائه مراقبت های پزشکی بدون نیاز به حضور فیزیکی بیمار و پزشک را فراهم می سازند و نقش موثری در مدیریت بیماری های مزمن، به ویژه درد مزمن ایفا می کنند. مدیریت درد مزمن نیازمند پیگیری مستمر، دسترسی آسان به خدمات و تبادل اطلاعات دقیق میان بیمار و تیم درمانی است. طراحی موفق یک سامانه پزشکی از راه دور مستلزم شناسایی و بررسی دقیق الزامات عملکردی و غیرعملکردی آن است. این الزامات پایه های اصلی برای تضمین کیفیت، امنیت، کارایی و پذیرش سیستم توسط کاربران را فراهم می سازند. هدف این پژوهش، شناسایی این الزامات برای طراحی یک سامانه موثر در مدیریت درد مزمن است. روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی و به صورت مقطعی انجام شده است. در مرحله نخست، فرآیند موجود در مدیریت درد مزمن در بیمارستان های مربوطه مورد بررسی قرار گرفت. سپس با بهره گیری از روش بحث گروهی متمرکز (Focus Group Discussion)، جلساتی با حضور ۱۵ متخصص شامل چهار نفر از حوزه انفورماتیک پزشکی، هفت متخصص بیهوشی و چهار فلوشیپ درد برگزار شد. این افراد به صورت هدفمند و بر اساس دسترسی انتخاب شدند. جلسات تا زمان رسیدن به اشباع ادامه یافتند، به طوری که اطمینان حاصل شد تمامی ابعاد موضوع مورد بررسی قرار گرفته و به تایید جمعی متخصصان رسیده است. یافته ها: الزامات عملکردی در ۷ گروه دسته بندی شد، مدیریت کاربران (۳ مورد)، نوبت دهی و ارتباط (۵ مورد)، مدیریت اطلاعات پزشکی (۳ مورد)، داروخانه و نسخه نویسی (۲ مورد)، ارتباطات و پشتیبانی (۲ مورد)، گزارش گیری و تحلیل داده (۲ مورد)، محتوا و آموزش (۴ مورد). همچنین برای الزامات غیرعملکردی، قابلیت اطمینان و در دسترس بودن، تعامل پذیری، امنیت و حریم خصوصی، ایمنی، عملکرد و مقیاس پذیری بدست آمدند. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان می دهد که شناسایی و درک دقیق الزامات عملکردی و غیرعملکردی نقش مهمی در موفقیت سامانه های پزشکی از راه دور دارد. عملکرد مناسب این سامانه ها مستلزم توجه همزمان به ویژگی هایی همچون امنیت، قابلیت اعتماد، تعامل پذیری و دسترسی پذیری در کنار کارکردهای تخصصی-درمانی است. در نتیجه، طراحی این سامانه ها باید با نگاه جامع و چند بعدی انجام شود تا پاسخ گوی نیازهای بیماران و تیم درمانی باشد.

کلیدواژه ها:

Telemedicine ، Chronic Pain Management ، Functional and Non-Functional Requirements ، پزشکی از راه دور ، مدیریت درد مزمن ، الزامات عملکردی و غیرعملکردی